Երևան – Բաքու գնացքը, կամ ինչպես Ջուղայից եկած Եվգենյան կյանքը կապեց Մեղրիի երկաթուղու հետ
© Sputnik
Բաժանորդագրվել
Եվգենյա Հովսեփյանը Հայաստանում այն եզակի կանանցից է, որի կյանքը սերտորեն կապված է երկաթուղու հետ:
Հայաստանի հարավում երկաթուղին ժամանակին կապում էր Երևանը, Բաքուն, Նախիջևանը և Իրանը՝ ապահովելով բեռների և ուղևորների երթևեկությունը: Այսօր այդ երկաթուղին ավերված է, սակայն դեռ կան մարդիկ, որոնք հիշում են այդ ժամանակները։ Sputnik Արմենիան ներկայացնում է «Մեղրի» երկաթուղային կայարանի նախկին աշխատակցուհի Եվգենյա Հովսեփյանի պատմությունը։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
© Sputnik / Aram Nersesyan
Եվգենյա Հովսեփյանը Հայաստանում այն եզակի կանանցից է, որի կյանքը սերտորեն կապված է երկաթուղու հետ: Նա ծնվել է 1948 թվականին Հին Ջուղայում։ 1969 թվականին աշխատանքի է անցել Մեղրու շրջանում, իսկ երկու տարի անց՝ 1971-ին, տեղավորվել է երկաթուղային կայարանում։ Այն ժամանակ նա 23 տարեկան էր։

Եվգենյա Հովսեփյան
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեր ամբողջ ընտանիքը կապված էր երկաթուղու հետ։ Սկեսրայրս՝ Գեորգի Միխայլովիչ Հայրապետովը, արմատներով արցախցի էր, ծնվել էր Բաքվում և աշխատել երկաթուղում։ Նա սկզբում երթակարգավար էր Մինջևանում, իսկ 1956 թվականից ղեկավարում էր Մեղրու կայարանը։ Սկեսուրս գանձապահ էր աշխատում», - պատմում է Հովսեփյանը։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
© Sputnik / Aram Nersesyan
Եվգենյան անմիջապես աշխատանքի է անցել կայարանում՝ նախ որպես դրամարկղի աշխատող, ապա բուժկետի բուժքույր։ Ասում է՝ Մեղրու երկաթուղին հարուստ պատմություն ունի։ Դեռևս Ռուսական կայսրության ժամանակ այս տարածաշրջանը Թբիլիսիին և Երևանին կապող գիծ էր կառուցվել։ 1906 թվականին հայտնվել է Երևան-Ջուղա երկաթուղին, որն այնուհետև միանում էր իրանական Թավրիզին։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի չհրկիզվող պահարանը
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մեղրու գծի շինարարությունը սկսվել է 1930-ական թվականներին։ Դրա համար, ինչպես նաև մայրուղու վրա աշխատանքներ իրականացնելու համար տարածաշրջան են ժամանել տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ՝ հայեր, ադրբեջանցիներ, վրացիներ, հրեաներ, ռուսներ, ուկրաինացիներ։ 1940-ականներին ճանապարհն արդեն ակտիվորեն գործում էր։ Այն մեծ դեր է խաղացել Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի երբեմնի վագոնները
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մայրուղին արդեն աշխատում էր, և պատերազմի ժամանակ շատ լավ էր գործում», - պատմում է մեր զրուցակիցը: 1960-ականներին տեղի ունեցան երկաթուղու կառավարման փոփոխություններ։ Գծերի մի մասը, այդ թվում՝ Նորաշենից Բաքու ընկած հատվածը, փոխանցվեց ադրբեջանական երկաթուղուն։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
© Sputnik / Aram Nersesyan
Եվգենյա Հովսեփյանը հիշում է, որ խորհրդային տարիներին երկաթուղին տարածաշրջանի տնտեսական կյանքի կարևորագույն մասն էր: Կայարանով անցնում էին ուղևորատար և բեռնատար գնացքներ։ Այդ ճյուղով երթևեկում էին Երևան-Բաքու, Երևան-Կապան գնացքները, ինչպես նաև դեպի Իրան ուղևորվող գնացքները։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի երբեմնի վագոնները
© Sputnik / Aram Nersesyan
Մեղրիում այն ժամանակ աշխատում էին խոշոր ձեռնարկություններ՝ գինու և պահածոների գործարաններ, Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը, խճաքարի գործարանը։ Այստեղից երկաթուղով արտադրանքն ուղարկվում էր ԽՍՀՄ տարբեր հանրապետություններ։
«Մեղրիից գնում էին վառելիք, մթերք, տարբեր բեռներ։ Երկաթուղին շատ կարևոր էր տարածաշրջանի կյանքի համար», - նշում է Եվգենյա Սարգիսովնան։
Նա հիշում է նաև կայարանի բազմազգ կոլեկտիվը։ Կինը կայարանում աշխատել է մինչև 1993 թվականը։ Այդ ժամանակ գիծը դեռ գործում էր, բայց ուղևորատար գնացքներն այլևս չէին աշխատում։ Նրա խոսքով՝ վերջին ուղևորատար գնացքը Նախիջևան է մեկնել 1991 թվականին։

«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի երբեմնի վագոնները
© Sputnik / Aram Nersesyan
Այսօր երկաթուղին ավերված է, սակայն Եվգենյա Սարգիսովնայի կյանքն անքակտելիորեն կապված է «Մեղրի» կայարանի հետ։

1/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքի մոտ գտնվող արձանը

2/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը

3/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը

4/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը

5/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
1/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքի մոտ գտնվող արձանը
2/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
3/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
4/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը
5/5
© Sputnik / Aram Nersesyan
«Մեղրի» երկաթուղային կայարանի լքված շենքը