https://arm.sputniknews.ru/20260115/vashingtvonn-ajd-pastatghtvov-ugherdz-e-hghum-tehranin-qaghaqagety-tripp-i-masin-97754616.html
Վաշինգտոնն այդ փաստաթղթով ուղերձ է հղում Թեհրանին․ քաղաքագետը՝ TRIPP-ի մասին
Վաշինգտոնն այդ փաստաթղթով ուղերձ է հղում Թեհրանին․ քաղաքագետը՝ TRIPP-ի մասին
Sputnik Արմենիա
TRIPP-ի իրագործման փաստաթուղթը սպառնալիք է ոչ միայն Իրանի, այլև Հայաստանի Հանրապետության համար, քանի որ մեր երկիրը վերջնականապես վերածում է աշխարհաքաղաքական... 15.01.2026, Sputnik Արմենիա
2026-01-15T23:00+0400
2026-01-15T23:00+0400
2026-01-15T23:00+0400
հայաստան
ամն
իրանի իսլամական հանրապետություն
արարատ միրզոյան
մարկո ռուբիո
բենիամին մաթևոսյան
https://cdn.am.sputniknews.ru/img/07e9/0a/09/94401489_0:0:1600:901_1920x0_80_0_0_48899ecd82dac852f83afb5d0df0503b.jpg
ԵՐԵՎԱՆ, 15 հունվարի – Sputnik․ Վաշինգտոնը TRIPP-ի իրագործման վերաբերյալ ստորագրված նոր հայտարարությամբ ուղերձ է հղում Թեհրանին, որ հայ-իրանական սահմանը ևս լինելու է ամերիկյան հսկողության ներքո։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում այս տեսակետը քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանը՝ մեկնաբանելով ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի ստորագրած հայտարարությունը։Ավելի վաղ տեղեկացրել էինք, որ ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը և ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հունվարի 13–ին հանդիպել են Վաշինգտոնում, ապա հրապարակել «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» նախագծի (TRIPP) իրականացման շրջանակը։Ըստ Մաթևոսյանի` բացարձակ պատահական չէ, որ հենց այս օրերին Միրզոյանը հրավիրվեց ԱՄՆ և փաստաթուղթ ստորագրվեց:Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել, որ փետրվարին ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը Հայաստան կգա։ Մաթևոսյանը հարց է ուղղում՝ իսկ ի՞նչն էր այդքան հրատապ, որ հնարավոր չէր փաստաթուղթը փետրվարին ստորագրել։ «Իսկ ի՞նչն էր հրատապ» հարցի պատասխանը, ըստ Մաթևոսյանի, հարևան Իրանում է, և ամերիկացիներն էլ նախագահի մակարդակով ցուցարարներին կոչ են անում վարչական շենքեր գրավել ու պահպանել վերահսկողությունը դրանց նկատմամբ։ Ու հենց այս իրավիճակում ՀՀ արտգործնախարարը հայտնվում է Վաշինգտոնում։«Փաստաթղթում մի կետ կա, որտեղ ասվում է` այս շրջանակը չի առաջացնում և միտված չէ առաջացնել իրավական հանձնարարություններ կամ պարտավորություններ Հայաստանի կամ ԱՄՆ-ի համար։ Սա նշանակում է՝ ԱՄՆ-ն պարտավորված չէ Հայաստանում ներդրում կատարել, հայկական կողմն էլ պարտավորված չէ այս ծրագրի շրջանակում ինչ-որ գործողություն իրականացնել»,- նշեց Մաթևոսյանը և հավելեց՝ այս կետն էլ է ցույց տալիս, որ այս պահին ստորագրված փաստաթուղթն ուղերձ հղելու համար է։Միևնույն ժամանակ, ըստ Մաթևոսյանի, ՀՀ քաղաքացիների համար առավել մտահոգիչ պետք է լինի այն, որ ՀՀ իշխանություններն իրականում պատրաստ են ոտնահարել Հայաստանի կարմիր գծերը։«76%-ը պատրաստ են տալ ԱՄՆ-ին, պատրաստ են կիրառել front office, back-office հասկացությունները, ու front-office-ում հայերը ներկա չեն լինելու։ Ճիշտ է` իրենք ասում են՝ վերջնական որոշումը պետք է back-office-ը կայացնի, բայց front-office-ում են ֆիզիկապես շփվելու ադրբեջանցիների հետ։ Այսինքն՝ երբ ադրբեջանցին մտնում է ՀՀ տարածք, անձնագիրը տրամադրում է, իր բեռն են ստուգում, հայեր չեն լինելու՝ սկաներներ են լինելու, արտասահմանցիներ, ինչ-որ շվեյցարական կազմակերպության մասին է խոսվում։ Սակայն կա՞ արդյոք հստակ ընթացակարգ, օրինակ, Ադրբեջանը Հայաստանի տարածքով դեպի Նախիջևան տեղափոխում է ինչ-որ ռազմական բեռ, որը սպառնալիք է ներկայացնելու Իրանի համար, եթե front-office-ը համաձայն է դրա հետ, իսկ back-office-ը դեմ է, ՀՀ ներկայիս իշխանություններ ունե՞ն այդ լիազորությունները կամ ազդեցությունը ամերիկյան կողմի հետ համագործակցության շրջանակներում, որ կարողանան դա կանխել»,- ասաց Մաթևոսյանը։Նա շեշտեց՝ այս փաստաթուղթը սպառնալիք է ներկայացնում ոչ միայն Իրանի, այլև Հայաստանի Հանրապետության համար, քանի որ մեր երկիրը վերջնականապես վերածում է աշխարհաքաղաքական տարբեր ուժերի թատերաբեմի։Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե արդյոք պատահակա՞ն էր այն, որ գերիների վերադարձի մասին հենց նույն օրը հայտնի դարձավ, Մաթևոսյանը նշեց՝ Ադրբեջանն այսօր ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և ՔՊ-ին նայում է պարզապես որպես բիզնես-նախագիծ։ Այդ բիզնես-նախագիծը 2026թ․ հունիսի 7-ին քննություն է անցնելու, և իրենք հիմա ներդրումներ են անում նախընտրական տրամաբանության շրջանակում։«Ինչը հաճո է նախընտրական մթնոլորտին, Ադրբեջանը դա անելու է»,- ասաց նա։Մաթևոսյանը նաև առաջարկում է, որ հանրության ուշադրությունից դուրս չմնա այն հանգամանքը, որ գերիների վերադարձի դիմաց Թուրքիայի միջնորդությամբ Սիրիա են վերադարձվել 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Արցախում ձերբակալված վարձկանները։ Ասում է՝ միգուցե սա արդեն ապացույցն է նրա, որ Թուրքիան Արցախ էր բերում սիրիացի վարձկանների, որոնք սպանում էին հայ զինվորներին, և այդ երկրի հետ իշխանությունը խաղաղության դարաշրջան է կառուցում։
ամն
իրանի իսլամական հանրապետություն
Sputnik Արմենիա
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Արմենիա
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Լուրեր
am_HY
Sputnik Արմենիա
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Արմենիա
media@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
հայաստան, ամն, իրանի իսլամական հանրապետություն, արարատ միրզոյան, մարկո ռուբիո, բենիամին մաթևոսյան
հայաստան, ամն, իրանի իսլամական հանրապետություն, արարատ միրզոյան, մարկո ռուբիո, բենիամին մաթևոսյան
Վաշինգտոնն այդ փաստաթղթով ուղերձ է հղում Թեհրանին․ քաղաքագետը՝ TRIPP-ի մասին
TRIPP-ի իրագործման փաստաթուղթը սպառնալիք է ոչ միայն Իրանի, այլև Հայաստանի Հանրապետության համար, քանի որ մեր երկիրը վերջնականապես վերածում է աշխարհաքաղաքական տարբեր ուժերի թատերաբեմի։
ԵՐԵՎԱՆ, 15 հունվարի – Sputnik․ Վաշինգտոնը TRIPP-ի իրագործման վերաբերյալ ստորագրված նոր հայտարարությամբ ուղերձ է հղում Թեհրանին, որ հայ-իրանական սահմանը ևս լինելու է ամերիկյան հսկողության ներքո։
Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում այս տեսակետը քաղաքագետ Բենիամին Մաթևոսյանը՝ մեկնաբանելով ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի ստորագրած հայտարարությունը։
Ավելի վաղ
տեղեկացրել էինք, որ ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը և ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հունվարի 13–ին հանդիպել են Վաշինգտոնում, ապա հրապարակել «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» նախագծի (TRIPP) իրականացման շրջանակը։
Ըստ Մաթևոսյանի` բացարձակ պատահական չէ, որ հենց այս օրերին Միրզոյանը հրավիրվեց ԱՄՆ և փաստաթուղթ ստորագրվեց:
«Իրանին ասում են՝ եթե դուք կարծում եք, որ այդ տեղով կկարողանայիք այսպես ասած խուսանավել ապագայում, դա տեղի չի ունենալու։ Սա է այն ամենը, ինչ պետք է իմանալ այս փաստաթղթի մասին»,- ասաց Մաթևոսյանը։
Ավելի վաղ հայտնի էր դարձել, որ փետրվարին ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը Հայաստան կգա։ Մաթևոսյանը հարց է ուղղում՝ իսկ ի՞նչն էր այդքան հրատապ, որ հնարավոր չէր փաստաթուղթը փետրվարին ստորագրել։ «Իսկ ի՞նչն էր հրատապ» հարցի պատասխանը, ըստ Մաթևոսյանի, հարևան Իրանում է, և ամերիկացիներն էլ նախագահի մակարդակով ցուցարարներին կոչ են անում վարչական շենքեր գրավել ու պահպանել վերահսկողությունը դրանց նկատմամբ։ Ու հենց այս իրավիճակում ՀՀ արտգործնախարարը հայտնվում է Վաշինգտոնում։
«Փաստաթղթում մի կետ կա, որտեղ ասվում է` այս շրջանակը չի առաջացնում և միտված չէ առաջացնել իրավական հանձնարարություններ կամ պարտավորություններ Հայաստանի կամ ԱՄՆ-ի համար։ Սա նշանակում է՝ ԱՄՆ-ն պարտավորված չէ Հայաստանում ներդրում կատարել, հայկական կողմն էլ պարտավորված չէ այս ծրագրի շրջանակում ինչ-որ գործողություն իրականացնել»,- նշեց Մաթևոսյանը և հավելեց՝ այս կետն էլ է ցույց տալիս, որ այս պահին ստորագրված փաստաթուղթն ուղերձ հղելու համար է։
Միևնույն ժամանակ, ըստ Մաթևոսյանի, ՀՀ քաղաքացիների համար առավել մտահոգիչ պետք է լինի այն, որ ՀՀ իշխանություններն իրականում պատրաստ են ոտնահարել Հայաստանի կարմիր գծերը։
«76%-ը պատրաստ են տալ ԱՄՆ-ին, պատրաստ են կիրառել front office, back-office հասկացությունները, ու front-office-ում հայերը ներկա չեն լինելու։ Ճիշտ է` իրենք ասում են՝ վերջնական որոշումը պետք է back-office-ը կայացնի, բայց front-office-ում են ֆիզիկապես շփվելու ադրբեջանցիների հետ։ Այսինքն՝ երբ ադրբեջանցին մտնում է ՀՀ տարածք, անձնագիրը տրամադրում է, իր բեռն են ստուգում, հայեր չեն լինելու՝ սկաներներ են լինելու, արտասահմանցիներ, ինչ-որ շվեյցարական կազմակերպության մասին է խոսվում։ Սակայն կա՞ արդյոք հստակ ընթացակարգ, օրինակ, Ադրբեջանը Հայաստանի տարածքով դեպի Նախիջևան տեղափոխում է ինչ-որ ռազմական բեռ, որը սպառնալիք է ներկայացնելու Իրանի համար, եթե front-office-ը համաձայն է դրա հետ, իսկ back-office-ը դեմ է, ՀՀ ներկայիս իշխանություններ ունե՞ն այդ լիազորությունները կամ ազդեցությունը ամերիկյան կողմի հետ համագործակցության շրջանակներում, որ կարողանան դա կանխել»,- ասաց Մաթևոսյանը։
Նա շեշտեց՝ այս փաստաթուղթը սպառնալիք է ներկայացնում ոչ միայն Իրանի, այլև Հայաստանի Հանրապետության համար, քանի որ մեր երկիրը վերջնականապես վերածում է աշխարհաքաղաքական տարբեր ուժերի թատերաբեմի։
Ինչ վերաբերում է այն հարցին, թե արդյոք պատահակա՞ն էր այն, որ
գերիների վերադարձի մասին հենց նույն օրը հայտնի դարձավ, Մաթևոսյանը նշեց՝ Ադրբեջանն այսօր ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և ՔՊ-ին նայում է պարզապես որպես բիզնես-նախագիծ։ Այդ բիզնես-նախագիծը 2026թ․ հունիսի 7-ին քննություն է անցնելու, և իրենք հիմա ներդրումներ են անում նախընտրական տրամաբանության շրջանակում։
«Ինչը հաճո է նախընտրական մթնոլորտին, Ադրբեջանը դա անելու է»,- ասաց նա։
Մաթևոսյանը նաև առաջարկում է, որ հանրության ուշադրությունից դուրս չմնա այն հանգամանքը, որ գերիների վերադարձի դիմաց Թուրքիայի միջնորդությամբ Սիրիա են վերադարձվել 44-օրյա պատերազմի ժամանակ Արցախում ձերբակալված վարձկանները։ Ասում է՝ միգուցե սա արդեն ապացույցն է նրա, որ Թուրքիան Արցախ էր բերում սիրիացի վարձկանների, որոնք սպանում էին հայ զինվորներին, և այդ երկրի հետ իշխանությունը խաղաղության դարաշրջան է կառուցում։
