00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
09:20
6 ր
Ուղիղ եթեր
12:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
14:00
4 ր
Исторический ликбез
Победа под Полтавой: почему Северная война продолжалась?
15:04
23 ր
Исторический ликбез
Полтавская битва: как русские шведов разгромили
15:33
24 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
5 ր
Աբովյան time
On air
18:19
41 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
4 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

«Օտարները» Հայաստանի անտառներում. ինչո՞ւ են Դիլիջանի բնակիչներն ատում ռեյնջերներին

© Sputnik / Aram NersesyanЛуна Погосян в Дилижанском национальном парке
Луна Погосян в Дилижанском национальном парке - Sputnik Արմենիա
Բաժանորդագրվել
Տավուշի մարզում անցյալ տարի մոտ 13 հազար ծառ է հատվել։ Արդեն 7 ամիս է, ինչ երիտասարդ բնապահպանների խումբը Դիլիջանում պայքարում է անտառահատների դեմ։

Տավուշի մարզում անցյալ տարի մոտ 13 հազար ծառ է հատվել։ Արդեն 7 ամիս է, ինչ երիտասարդ բնապահպանների խումբը Դիլիջանում պայքարում է անտառահատների դեմ։ Sputnik Արմենիայի նկարահանող խումբը այցելել է Դիլիջանի անտառներն ու արձանագրել հատած ծառերի կոճղերը։

Экологи-байкеры Дилижана - Sputnik Արմենիա
Դիլիջանի անտառների պահպանությամբ զբաղվում են «խելառ» ռենջերները. ովքե՞ր են նրանք

Ակտիվիստներից մեկը` վառ կարմիր մազերով աղջիկը, մեզ ուղեկցում է անտառի լաբիրինթոսների միջով` ցույց տալով կոճղերը։ Նա լավ է հիշում, որ բոլորովին վերջերս դրանց փոխարեն կանաչ ծառեր էին։ Հաճախ անտառահատները փորձում են խորամանկության դիմել` կոճղերը խարույկի են վերածում կամ շանթահարված ծառի` հրդեհից կամ ուժեղ քամուց տապալվածի պատրանք ստեղծելով։

«Նրանք անում են ամեն ինչ, միայն թե վնաս հասցնեն բնությանն ու անպատիժ մնան», – ասում է Լունան։

Այո, աղջիկը գրավիչ անուն ունի` Լունա։ Մասնագիտությամբ հոգեբան է, անցյալում եղել է «Էյֆորիա» ռոք խմբի վոկալիստ, այժմ նա իր առաքելությունը մայրաքաղաքից դուրս է գտել։ Մեկ ամիս է, ինչ նա միացել է Դիլիջանի անտառները պահպանող բնապահպան ռեյնջերների խմբին, և դարձել նրանց թիմի առաջին աղջիկը։

Մեկ ծառից ստացված վառելափայտի գինը կարող է հասնել մինչև 5000 դոլարի, այն դեպքում, երբ ծառահատման համար նախատեսված տուգանքն ընդամենը 400 դոլար է։ Անտառային գոտու պահպանության անհրաժեշտությունն ակնհայտ է. յուրաքանչյուր ծառի վրա կարելի է տեսնել տեղի բնակիչների կողմից թողած իրենց անվան առաջին տառերը։ Այդպես նրանք նշում են իրենց ծառը։ Եթե որևէ մեկը հատի «օտարի» ծառը, իսկական պատերազմ կարող է սկսվել։

Ի դեպ, պատերազմի մասին։ Դեռ մեկ շաբաթ չանցած ռեյնջերների վրա հարձակում էին գործել Հաղարծին գյուղում։ «Մեր անտառներն են, ինչ ուզում` անում ենք», – նման մոտիվացիայով գյուղացիները ծեծի էին ենթարկել ակտիվիստներին։ Վեճի ժամանակ նույնիսկ մի տարեց կին էր տուժել։ Տեղի բնակիչները պնդում են, որ նրան հենց բնապահպաններն են ծեծել։

© Sputnik / Aram NersesyanՀայկ Խառատյան
Айк Харатян - Sputnik Արմենիա
Հայկ Խառատյան

Հաղարծինի բնակիչների հետ զրույցը կարճ տևեց։ Նրանք ասացին, որ իրենք ստիպված են հատել ծառերը, որպեսզի գոնե ինչ-որ կերպ հոգան ընտանիքի ապրուստը։ «Իսկ օտարները թող մեր գործերին չխառնվեն», – ասաց նրանցից մեկը` ակնարկելով, որ բնապահպաններից շատերը այլ շրջաններից են։

«Օտարներից» և առաջին ռեյնջերներից մեկը` Հայկ Խառատյանը, ծնվել է Գյումրիում։ Նա ասում է, որ անտառը մի շարք հնարավորություններ է տալիս գումար աշխատել առանց բնությանը վնաս հասցնելու։ Մենք մեր աչքերով ենք տեսել գետնին թափված չորացած ծառերի ոստերը, որոնք կարելի է հավաքել առանց անտառին վնաս հասցնելու։ Կարելի է վաճառքի համար պնդուկ և ընկույզ հավաքել, այդ բարիքից անտառում ևս շատ կա։

Пожар в Хосровском лесу - Sputnik Արմենիա
Անտառներում վառած խարույկն ու գետնին նետված շշերը կարող են ճակատագրական դառնալ

«Սակայն մարդիկ հանցագործ ճանապարհն են ընտրում` բառացիորեն «գողանում են» ծառերը։ Մենք` ռեյնջերներս, իրավունք չունենք մարդուն արգելել անտառ հատել։ Մենք պարզապես ամեն ինչ տեսանկարահանում ենք և փոխանցում ֆայլերը ոստիկանությանը։ Հետո հետևում, որպեսզի գործ հարուցեն ու գնան մինչև վերջ», – պատմում է Հայկը։

Ռեյնջերներն իրենց աշխատանքում տարբեր տեխնիկա և էլեկտրոնիկա են կիրառում։ Նախ, նրանք մոտոցիկլետներով են շրջում։ Երկրորդ` օգտագործում են անջրաթափանց տեսախցիկներ և դրոններ` հանցագործությունը արձանագրելու համար։

«Հարևան գյուղերում յուրաքանչյուր երեխա երազում է անտառապահ դառնալ, որպեսզի գումար վաստակի անտառահատումից։ Դժվար է բացատրել նրանց, թե ինչու է բնության պահպանությունը գումարից կարևոր, ինչու է ծառահատումը հանցագործություն համարվում։ Երբեմն մենք փորձում ենք զրուցել անտառահատների հետ, սակայն հաճախ`անիմաստ», – նշում է Հայկը։

Կոճղերն արձանագրող լուսանկարչին նկատելով` հեռվից մեզ է մոտենում անտառապահն ու ներկայանում. նրա անունը Սուրիկ է։

© Sputnik / Aram NersesyanԱնտառապահ Սուրիկը
Лесник Сурик - Sputnik Արմենիա
Անտառապահ Սուրիկը

«Երբ տղաներն անտառում են, ես ավելի հանգիստ եմ լինում», – ասում է նա։ Իմ հարցին, թե արդյո՞ք նա սիրում է անտառապահի աշխատանքը` ժպտալով ասում է. «Աշխատանքի մասին եք խոսում, ես նույնիսկ կնոջս չեմ սիրում։ Պարզապես ստիպված ենք ապրուստի գումար աշխատել»։

Մինչ թոշակի անցնելը Սուրիկը 30 տարի ծառայում էր ոստիկանությունում և կեսկատակ նկատում է` եթե այն ժամանակ կարողանայի բռնել բոլոր որսագողներին, այսօր բնապահպան «տղաները» աշխատանք չէին ունենա։ Բնապահպաններն ի պատասխան տխուր ժպտում են. եթե այժմ Դիլիջանում չլինեին, մեկ այլ տեղ կլինեին։

Լրահոս
0