ԵՐԵՎԱՆ, 21 ապրիլի – Sputnik. Մոսկվայում բացվել է ականավոր գիտնական, խորհրդային ճառագայթային բժշկության հիմնադիր Ավետիք Իգնատի Բուռնազյանի հուշարձանը։
Ինչպես տեղեկացնում է Հայաստանում Ռուսաստանի դեսպանությունը, հուշարձանը տեղադրվել է Ռուսաստանի բժշկակենսաբանական գործակալության դաշնային բժշկական կենսաֆիզիկական կենտրոնի տարածքում, որը կրում է Բուռնազյանի անունը։
Հուշարձանը տեղադրվել է Բուռնազյանի ծննդյան 120-ամյակի, նրա անունը կրող Դաշնային բժշկական կենսաֆիզիկական կենտրոնի 80-ամյակի և Չեռնոբիլի ԱԷԿ–ում տեղի ունեցած վթարի 40-րդ տարվա կապակցությամբ։
Ավետիք Իգնատի Բուռնազյանը ծնվել է 1906 թվականին Նոր Բայազետ քաղաքում (այժմ՝ Գավառ)։ Բուռնազյանն իր կարիերան սկսել է որպես ռազմական բժիշկ խորհրդա-ֆիննական պատերազմի (1939-1940) և Հայրենական մեծ պատերազմի (1941-1945) ռազմաճակատներում՝ նշանակալի դեր խաղալով վերքերի բուժման միասնական սկզբունքների զարգացման և բուժօգնության ստանդարտացման գործում։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Բուռնազյանը գործածության մեջ դրեց խորհրդային վիրաբույժ Նիկոլայ Ելանսկու` արյան փոխներարկման մեթոդը, մասնակցեց հայրենական պենիցիլինի ստեղծմանը, հատուկ ուշադրություն հատկացրեց վիրավորների առաջնային տեսակավորմանը և տարհանմանը, ինչպես նաև վարակների կանխարգելմանը։ 1945 թվականին նրան բժշկական ծառայության գեներալ-լեյտենանտի կոչում շնորհվեց։
Բուռնազյանի զգայունության և բարձր պրոֆեսիոնալիզմի շնորհիվ հաջողվեց փրկել հազարավոր խորհրդային զինվորների և սպաների։ Պատերազմից հետո Բուռնազյանը դարձավ Ճառագայթային անվտանգության պետական ծառայության և բժշկասանիտարական ծառայության առաջին ղեկավարը։
Նա մասնակցեց առաջին խորհրդային ատոմային և ջրածնային ռումբերի մշակմանը և փորձարկմանը, հրթիռային տեխնիկայի արձակման անվտանգության ապահովմանը, տիեզերական թռիչքների բժշկական և կենսաբանական ապահովման համակարգի ստեղծմանը, ատոմային նավատորմի կենսապահովման համակարգերի մշակմանը։
1946 թվականին նրա անմիջական մասնակցությամբ ճառագայթային լաբորատորիա ստեղծվեց, որը հետագայում վերածվեց ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության Կենսաֆիզիկայի ինստիտուտի։
Այսօր դա Ռուսաստանի գլխավոր առողջապահական հաստատությունն է ճառագայթային բժշկության և անվտանգության ոլորտում՝ Դաշնային բժշկակենսաբանական գործակալության դաշնային բժշկական կենսաֆիզիկական կենտրոն։ 2007 թվականին գործակալության հրամանով ստեղծվեց «Ա.Ի. Բուռնազյան» կրծքանշանը, որը շնորհվում է գործակալության աշխատակիցներին բացառիկ ծառայությունների համար։
Ավետիք Բուռնազյանն արժանացել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման, պարգևատրվել է Լենինի 6 շքանշանով, Կարմիր դրոշի 3 շքանշանով, Կարմիր աստղի շքանշանով և այլ պետական պարգևներով։