00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
09:24
5 ր
Ուղիղ եթեր
12:00
4 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
6 ր
Исторический ликбез
Как снести памятник герою СС атаману Краснову?
15:04
23 ր
Исторический ликбез
Как белый атаман Краснов Гитлеру служил
15:33
24 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
7 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
6 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

Չկար թուղթ ու գրիչ, բայց կար ցանկություն. ինչպես Փարաջանովը բանտում ստեղծեց գլուխգործոցներ

© Sputnik / Aram NersesyanՍերգեյ Փարաջանովի թանգարանը Երևանում
Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը Երևանում - Sputnik Արմենիա, 1920, 17.03.2024
Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանը Երևանում
Բաժանորդագրվել
Սերգեյ Փարաջանովին մոտ 15 տարի արգելել են ֆիլմեր նկարահանել: Հենց այս ընթացքում էլ նա սկսել է կոլաժներ պատրաստել ։ Ինչպես ինքն էր ասում՝ յուրաքանչյուր կոլաժ խտացված ֆիլմ է։ Sputnik Արմենիան պատմում է կինոռեժիսորի թանգարանի մի քանի հետաքրքիր նմուշների պատմությունը։
«Իմ աշխատանքները յուրաքանչյուրը կարող է յուրովի հասկանալ` կախված աշխարհայացքից, պատկերացումներից ու հույզերից»: Այսպես է կինոռեժիսոր Սերգեյ Փարաջանովը պատասխանել, երբ իրեն հարցրել են նկարների, կոլաժների ու ինստալյացիաների իմաստն ու բովանդակությունը։ Այնուամենայնիվ նրանցից մի քանիսի մասին վարպետը գրել է իր հուշերում ու պատմել, թե ինչպես է ստեղծել հիմա արդեն արվեստի գլուխգործոց համարվող նմուշները։

Կաթի շշի կափարիչներ, որ դարձրին նրան հանճար

Բանտում եղած տարիներին չունենալով ստեղծագործելու համար անհրաժեշտ պարագաներ, բայց ունենալով մեծ ցանկություն` Փարաջանովը ստեղծագործում էր ձեռքի տակ եղածով։ Ստեղծում էր կոլաժներ ինչից պատահի` փորագրում էր մեխով, երբեմն անգամ եղունգով` տարբեր իրերի վրա։ Հենց այսպես էլ ստեղծվեցին կինոռեժիսորի հայտնի թալերները։
© Sputnik / Asatur YesayantsՍերգեյ Փարաջանովի ստեղծած թալերները
Талеры, изготовленные Сергеем Параджановым - Sputnik Արմենիա, 1920, 15.03.2024
Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծած թալերները
Պուշկինի, Գոգոլի, Պետրոս I-ի և այլոց դիմանկարները Փարաջանովը եղունգով փորագրել էր կաթի ալյումինե կափարիչների վրա ու անվանել դրանք թալեր` նմանեցնելով միջնադարյան Եվրոպայի մետաղադրամին։
Հետագայում, երբ բանտի աշխատակիցները Փարաջանովի մենախցում գտել են թալերները, դրանք ուղարկել են հոգեբուժական փորձաքննության` համոզված լինելով, որ պատասխան կստանան, թե նա խենթ է, այնինչ ստացել են հետևյալ պատասխանը` այս մարդը հանճար է։
© Sputnik / Asatur YesayantsՍերգեյ Փարաջանովի ստեղծած թալերները
Талеры, изготовленные Сергеем Параджановым - Sputnik Արմենիա, 1920, 15.03.2024
Սերգեյ Փարաջանովի ստեղծած թալերները
Այսօր պահպանվել է ընդամենը 6 թալեր, քանի որ դրանցից շատերը Սերգեյ Փարաջանովը նվիրել է ընկերներին։ Մեկն էլ ուղարկել է Ֆեդերիկո Ֆելինիին։ Հանճարեղ իտալացի ռեժիսորը գնահատել է Փարաջանովի հնարամտությունը ու թալերի օրինակով ստեղծել է Ռիմինիի կինոփառատոնի մրցանակը։ Փարաջանովի թալերներից մեկն էլ հետագայում դարձել է «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի մրցանակ։

Մոնա Լիզայի դաջվածքով բանտարկյալը

Կալանավայրում ռեժիսորը մի բանտարկյալի էր նկատել, որի մեջքին Ջոկոնդայի դիմանկարով դաջվածք կար։ Շոգ եղանակին, երբ տղամարդն առանց շապիկի էր լինում, նրա մկանների շարժից ասես շարժվում էր նաև դաջվածքի դեմքը։ Սերգեյ Փարաջանովը ֆիքսել էր Մոնա Լիզայի դեմքի տարբեր «արտահայտությունները»` լացելիս, ծիծաղելիս, աչքով անելիս, զարմանալիս, ջղայնանալիս, ու այդ ամենը հետագայում դարձրել կոլաժներ` անվանելով դրանք «Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից»։
© Sputnik / Asatur Yesayants

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը - Sputnik Արմենիա
1/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

© Sputnik / Asatur Yesayants

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը - Sputnik Արմենիա
2/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

© Sputnik / Asatur Yesayants

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը - Sputnik Արմենիա
3/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

© Sputnik / Asatur Yesayants

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը - Sputnik Արմենիա
4/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

© Sputnik / Asatur Yesayants

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը - Sputnik Արմենիա
5/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

1/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

2/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

3/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

4/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

5/5

«Մի քանի դրվագ Մոնա Լիզայի կյանքից» կոլաժներից մեկը

Շարքի առաջին կոլաժը` «Լացող Ջոկոդան», նա արել է հենց բանտում և մի երկտողի հետ ուղարկել է կնոջը` Սվետլանային. «Երբ ես մահանամ, նա ինձ համար կողբա»։
Մյուս կոլաժներին Փարաջանովն անուններ չի տվել, դրանց անունները` «Սիրահարները», «Դանթե», «Անառակ կինը», «Խորհրդավոր ընթրիք», «Կիսադեմ», ընտրել են թանգարանի այցելուններն ու աշխատակիցները` նմանեցնելով այս կամ այն երևույթին։

Կոլաժի թեմա դարձած վառվող ցախավելը

Մի օր արդեն վատառողջ Սերգեյ Փարաջանովը մաքրում էր բանտի տարածքը, երբ այդտեղով անցնում է բանտապանն ու ասում. «Դատապարտյա՛լ Փարաջանով, առանց կրակի եք աշխատում»:
© Sputnik / Aram Nersesyan«Գողը երբեք լվացարար չի դառնա» կոլաժը
Экспонаты музея Сергея Параджанова в Ереване - Sputnik Արմենիա, 1920, 15.03.2024
«Գողը երբեք լվացարար չի դառնա» կոլաժը
Հաջորդ օրը Փարաջանովը հեռվից տեսնում է, որ բանտապանը մոտենում է իրեն: Նա այդ պահին լուցկի է տալիս ցախավելին ու այրվող ցախավելով շարունակում գործ անել` ցույց տալով, որ «կրակով» է աշխատում:
Հենց այս իրադարձության հուշերով է կինոռեժիսորը ստեղծել «Գողը երբեք լվացարար չի դառնա» կոլաժը, որտեղ էլ պատկերել է ինքն իրեն` ցախավելը ձեռքին` ասելով, թե արվեստագետը հավաքարար երբեք չի դառնա։

Նոր ցուցանմուշ թանգարանում

Վերջերս Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանում է հայտնվել նրա վերջին` արտասահմանյան անձնագիրը։ Երկար ժամանակ այս անձնագրի մասին ոչ ոք ոչինչ չի իմացել, միայն վերջերս է Փարաջանովի աշակերտ, գեղանկարիչ Կարեն Դավիդովը այն նվիրել թանգարանին։
© Sputnik / Asatur YesayantsՍերգեյ Փարաջանովի արտասահմանյան անձնագիրը
Последний загранпаспорт Сергея Параджанова - Sputnik Արմենիա, 1920, 15.03.2024
Սերգեյ Փարաջանովի արտասահմանյան անձնագիրը
1965–ից 1988 թվականներին Սերգեյ Փարաջանովը հնարավորություն չի ունեցել լքելու Խորհրդային Միության տարածքը։ Երբ վերջապես ստացել է անձնագիրը, մեկնել է Ռոտերդամ, մասնակցել կինոփառատոնի ու անգամ ճանաչվել ապագայի 20 լավագույն ռեժիսորներից մեկը։
Վերջին ուղևորությունն այս անձնագրով եղել է դեպի Ֆրանսիա։ 1990թ–ին նա մեկնել է Փարիզ` բուժման նպատակով։ Ցավոք, բուժումն արդյունք չի տվել, և Հայաստան վերադառնալուց մի քանի օր անց նա մահացել է։
© Sputnik / Aram Nersesyan

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները - Sputnik Արմենիա
1/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

© Sputnik / Aram Nersesyan

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները - Sputnik Արմենիա
2/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

© Sputnik / Aram Nersesyan

Ֆելինի նամակը Փարաջանովին, որը կինոռեժիսորը դարձրել է կոլաժ

Ֆելինի նամակը Փարաջանովին, որը կինոռեժիսորը դարձրել է կոլաժ - Sputnik Արմենիա
3/7

Ֆելինի նամակը Փարաջանովին, որը կինոռեժիսորը դարձրել է կոլաժ

© Sputnik / Aram Nersesyan

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի կոլաժները

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի կոլաժները - Sputnik Արմենիա
4/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի կոլաժները

© Sputnik / Aram Nersesyan

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները - Sputnik Արմենիա
5/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

© Sputnik / Asatur Yesayants

Սերգեյ Փարաջանովի արտասահմանյան անձնագիրը

Սերգեյ Փարաջանովի արտասահմանյան անձնագիրը - Sputnik Արմենիա
6/7

Սերգեյ Փարաջանովի արտասահմանյան անձնագիրը

© Sputnik / Asatur Yesayants

Սերգեյ Փարաջանովի կոլաժները

Սերգեյ Փարաջանովի կոլաժները - Sputnik Արմենիա
7/7

Սերգեյ Փարաջանովի կոլաժները

1/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

2/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

3/7

Ֆելինի նամակը Փարաջանովին, որը կինոռեժիսորը դարձրել է կոլաժ

4/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի կոլաժները

5/7

Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի նմուշները

6/7

Սերգեյ Փարաջանովի արտասահմանյան անձնագիրը

7/7

Սերգեյ Փարաջանովի կոլաժները

Լրահոս
0