00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
9 ր
Ուղիղ եթեր
09:34
6 ր
Ուղիղ եթեր
09:41
19 ր
Ուղիղ եթեր
10:00
9 ր
Ուղիղ եթեր
10:10
49 ր
Ուղիղ եթեր
11:00
9 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
5 ր
ԱԺ–ում վեճ է սկսվել Ալեն Սիմոնյանի ու «Հայաստան» խմբակցության պատգամավորների միջև
13:29
1 ր
Ընդդիմադիր պատգամավորնեին թույլ չեն տալիս մտնել Դեմիրճյան մուտքից
13:30
2 ր
Ուղիղ եթեր
14:00
7 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
6 ր
5 րոպե Դուլյանի հետ
18:07
8 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
8 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
09:48
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
10:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Ուրիշ նորություններ
10:47
5 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
11:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
13:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
14:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
17:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
18:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
19:00
46 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

Ծննդյան օրը չէր նշում․ ապրիլի 24-ին կոմպոզիտոր Էդուարդ Փաշինյանը կդառնար 100 տարեկան

© Photo : provided by Ruben PashinyanԷդուարդ Փաշինյան
Էդուարդ Փաշինյան - Sputnik Արմենիա, 1920, 24.04.2023
Էդուարդ Փաշինյան
Բաժանորդագրվել
Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Էդուարդ Ռուբենի Փաշինյանը Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օրը՝ ապրիլի 24-ին ծնվածներից մեկն էր։ Այսօր նա կդառնար 100 տարեկան։
Հայտնի կոմպոզիտոր Էդուարդ Փաշինյանը իր ծննդյան տարեդարձը չէր նշում։ Ապրիլի 24-ին աղմկոտ երեկույթների փոխարեն նա նախընտրում էր երկու անգամ այցելել Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին: Այս մասին Sputnik Արմենիային պատմեց նրա թոռը՝ գրող, դերասան և ռեժիսոր Ռուբեն Փաշինյանը։
«Ավանդույթի համաձայն՝ ապրիլի 24-ին պապս բռնում էր ձեռքս, և մենք վաղ առավոտյան, իսկ հետո ուշ երեկոյան գնում էինք հուշահամալիր»,-պատմեց Փաշինյանը:
Սակայն մի անգամ Էդուարդ Ռուբենովիչը, այնուամենայնիվ, նշել է իր ծննդյան օրը՝ իր 60-ամյակին։ Փաշինյանը պատմեց, որ այդ օրը իրենց տանը մեծ թվով երաժիշտներ, ակադեմիկոսներ էին հավաքվել, եկել էին նաև կոմպոզիտորի աշակերտները։ Բայց շքեղ տոնակատարություն չի եղել, ամեն ինչ հանգիստ ու համեստ է անցել։ Հյուրեր թվում եղել է նաև Փաշինյանի սիրելի աշակերտը՝ կոմպոզիտոր Ռոբերտ Ամիրխանյանը, որն այդ օրը առաջին անգամ կատարել է «Հայի աչքեր» երգը:
«Էդուարդ Ռուբենովիչ, հենց այնպես չէ, որ ապրիլի 24-ին եք ծնվել, ձեր հայի աչքերում հայ ազգի վիշտը կա»,-հիշում է Փաշինյանը Ռոբերտ Ամիրխանյանի խոսքերը։

Երկու խոսք կոմպոզիտորի մասին

Էդուարդ Ռուբենի Փաշինյանը ծնվել և մեծացել է Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր), մանկուց երազել է դաշնակահար դառնալ, իր կյանքը կապել երաժշտության հետ։ Բայց կյանքն այլ ծրագրեր ուներ․ սկսվեց Հայրենական մեծ պատերազմը։ Պատերազմի սկզբին ապագա կոմպոզիտորն արդեն 18 տարեկան էր, և հայտնվեց նորակոչիկների առաջին շարքերում։ Նա կռվել է հայտնի Թամանյան դիվիզիայի կազմում, իսկ հաղթանակից մեկ տարի առաջ՝ 1944 թվականի մայիսի 9-ին, ծանր վիրավորվել է Սևաստոպոլի մոտ։ Հիվանդանոցում ապագա դաշնակահարին անդամահատում էր սպառնում։ Նա բժիշկներին բառացիորեն աղաչում էր պահպանել ձեռքը, քանի որ հակառակ դեպքում չէր պատկերացնում, թե ինչպես է շարունակելու ապրել։
«Հիշում եմ՝ պապս պատմում էր, որ վիրահատությունից հետո արթնանալով՝ առաջին հերթին աջ ձեռքով ձգվել է դեպի ձախը՝ վախենալով հայտնաբերել դրա բացակայությունը, երբ հանկարծ զգացել է մատների հպումը»,-պատմում է Փաշինյանը:
Բժիշկներն ամեն ինչ արել են ձեռքը փրկելու համար ու փրկեցին՝ չնայած ֆունկցիոնալ որոշ խանգարումներ մնացին։ Դրանից հետո 1944 թվականի մայիսի 9-ը դարձել էր Էդուարդ Փաշինյանի երկրորդ ծննդյան օրը, որը նա նշում էր որպես իսկական տոն։
Պատերազմից հետո ապագա կոմպոզիտորը որոշում է շարունակել կյանքը երաժշտության ոլորտում՝ շատ լավ հասկանալով, որ այլևս երաժիշտ չի դառնա:
© Photo : provided by Ruben PashinyanԷդուարդ Փաշինյան
Композитор Эдуард Пашинян - Sputnik Արմենիա, 1920, 24.04.2023
Էդուարդ Փաշինյան
«Պապս մի փոքրիկ բան էր հորինել՝ ձեռնոցի տեսքով, որն օգնում էր զարգացնել մնացած ջիլերը, մատները և դաշնամուր պարապել։ Դա նրան թույլ տվեց ընդունվել Երևանի կոնսերվատորիայի տեսական ֆակուլտետ»,-պատմեց Փաշինյանը։
Արդեն երրորդ կուրսից մյուս երաժիշտների հետ միասին հեռացել է կոնսերվատորիայից՝ ի նշան ֆորմալիզմի դեմ պայքարող գործընկերների հետ համերաշխության։ Փաշինյանն ընդունվել է բժշկական ինստիտուտ՝ ակնաբուժության ֆակուլտետ, սակայն զուգահեռ զբաղվել է երաժշտությամբ։ Հենց այդ ժամանակ էլ գրել է հարմոնիայի դասագիրքը, որի համար արվեստագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան է ստացել։
Մահացել է կոմպոզիտոր Աշոտ Զոհրաբյանը՝ ժամանակակից դասական երաժշտության հիմնադիրներից մեկը
1951 թվականից Փաշինյանը սկսել է դասավանդել Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1961 թվականից դարձել է Երևանի կոնսերվատորիայի ավագ դասախոս, 1971 թվականից՝ դոցենտ, այնուհետև՝ երաժշտության տեսության ամբիոնի պրոֆեսոր։
Բացի հարմոնիայի հայերեն դասագրքից, նա ստեղծել է նաև հայկական երաժշտության մեջ ինքատիպ սուպերլադային տոնային համակարգը։ Փաշինյանին շնորհվել է նաև Երևանի պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսորի և արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում:
Խորհրդային շրջանի հայ երաժշտագետ, մանկավարժ, կոմպոզիտոր Էդուարդ Փաշինյանը մահացել է 2004 թվականի նոյեմբերի 4-ին։
Լրահոս
0