00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
09:20
6 ր
Ուղիղ եթեր
12:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
14:00
4 ր
Исторический ликбез
Победа под Полтавой: почему Северная война продолжалась?
15:04
23 ր
Исторический ликбез
Полтавская битва: как русские шведов разгромили
15:33
24 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
5 ր
Աբովյան time
On air
18:19
41 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
4 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

Արխիւային տուեալներ. ինչու Ազնաւուրի ընտանիքը չվերադարձաւ Հայաստան

© Sputnik / Asatur YesayantsШарль Азнавур в Ереване
Шарль Азнавур в Ереване  - Sputnik Արմենիա
Բաժանորդագրվել
Ֆրանսահայ շանսոնյէ Շառլ Ազնաւուրը կը ճանչնան ոչ միայն Հայաստանի մէջ, այլեւ ամբողջ աշխարհի մէջ: Հայոց ցեղասպանութենէն ետք մեծ երաժիշտի նախնիները յայտնուեցան Ֆրանսայի մէջ: Այն մասին, թէ ինչը խանգարեց Ազնաւուրեաններուն վերադառնալ պատմական հայրենիք հայրենադարձութեան առաջին ալիքին հետ, կը պատմէ Sputnik Արմենիան:

Լաուրա Սարգսյան, Sputnik Արմենիա

Ֆրանսահայ շանսոնյէ Շառլ Ազնաւուր ծնած է Փարիզ հայ դերասաններու ընտանիքի մէջ 1924 թուականին: Զանգուածային հայրենադարձութեան ժամանակ Ազնաւուրեաններու ընտանիքը դարձաւ այն հազարաւոր ընտանիքներէն մէկը, որ հայրենիք վերադառնալու մտադրութեամբ դիմած էր Խորհրդային Հայաստանի իշխանութիւններուն:

Ազնաւուրեանները Ախալցխայէն են

Ազնաւուրեաններու տոհմը, որոշ տուեալներու համաձայն, սկիզբ կ’առնէ Արեւմտեան Հայաստանէն (ներկայիս Թուրքիա), սակայն մանրամասն տուեալներ դեռ չկան: Յայտնի է, որ Շառլ Ազնաւուրի մեծհայրը` հօրական կողմէն Միսաք Ազնաւուրեանը, որոշ շրջաններու մէջ յայտնի խոհարար էր, որ կեանքի վերջին տարիներն ընտանիքին հետ անցուցած է Փարիզի մէջ: Ան մահացած է 1938 թուականին: Հայաստան յաճախ Շառլի մեծմայրը կու գար` Հայկանոյշը:

1897 թուականի մայիսին Ախալցխայի մէջ Միսաքն ու Հայկանոյշն ունեցան Մամիկոնը` ապագայ շանսոնյէի հայրը: Մամիկոնը դերասան էր եւ կրցած էր աշխատիլ Թիֆլիսի թատերախումբին մէջ, իսկ աւելի ուշ թատերախումբին հետ միասին հիւրախաղերով մեկնած էր Կոստանդնուպոլիս (այժմ` Սթամպուլ):

© Sputnik / Aram NersesyanՀայաստանի Ազգային արխիւը չհրապարակուած փաստեր ներկայացուցած է Շառլ Ազնաւուրի ընտանիքին մասին
Արխիւային տուեալներ. ինչու Ազնաւուրի ընտանիքը չվերադարձաւ Հայաստան - Sputnik Արմենիա
Հայաստանի Ազգային արխիւը չհրապարակուած փաստեր ներկայացուցած է Շառլ Ազնաւուրի ընտանիքին մասին

Ան ընտանիքով տեղափոխուեցաւ Փարիզ, ուր հանդիպեցաւ ապագայ կնոջը` Իզմիրի մէջ ծնած Քնար Պաղտասարեան-Ազնաւուրեանին: Քնարի ծնողները մահացան Օսմանեան կայսրութեան մէջ Հայոց ցեղասպանութեան զանգուածային ջարդերու ժամանակ: Քնարը նոյնպէս դերասանուհի էր:

Անոնք ամուսնացան 1922 թուականի յունուար 22-ին, իսկ մէկ տարի անց ունեցան դուստր, որուն անուանեցին Այտա: Երկու տարի անց 1924 թուականին Փարիզի մէջ լոյս աշխարհ եկաւ Շառլ Ազնաւուրը:

Չկայացած հայրենադարձութիւն

Համիտեան ջարդերէն (1894-1896) եւ 1915 թուականի Հայոց ցեղասպանութենէն ետք  քանի մը միլիոն հայ յայտնուեցաւ հայրենիքէն դուրս: XX դարու 20-30-ական թուականներուն սկսաւ հայրենադարձութեան առաջին ալիքը դէպի Արեւելեան Հայաստան:

«Արխիւի մէջ բազմաթիւ փաստաթուղթեր  պահպանուած են, որոնք կը հաստատեն այդ տուեալները, սակայն զանգուածային ու տարրերային պէտք է համարել 1946 թուականին սկսած հայրենադարձութիւնը», — Sputnik Արմենիայի թղթակիցին հետ զրոյցին ըսաւ Հայաստանի ազգային արխիւի գիտահետազօտական բաժինի աշխատակից Մարինէ Մարտիրոսեան:

© Sputnik / Aram NersesyanՀայաստանի Ազգային արխիւը չհրապարակուած փաստեր ներկայացուցած է Շառլ Ազնաւուրի ընտանիքին մասին
Արխիւային տուեալներ. ինչու Ազնաւուրի ընտանիքը չվերադարձաւ Հայաստան - Sputnik Արմենիա
Հայաստանի Ազգային արխիւը չհրապարակուած փաստեր ներկայացուցած է Շառլ Ազնաւուրի ընտանիքին մասին

Անոր խօսքով, այդ ժամանակաշրջանին Խորհրդային Հայաստան  ժամանած  ու հաստատուած էին բազում հայեր, որոնց համար ստեղծուած էին գոյութիւն պաշտպանելու համապատասխան պայմաններ:

«Հայաստան Հայրենական մեծ պատերազմէն ետք դժուար վիճակի մէջ էր, սակայն հայրենադարձներուն կ’օգնէին ինչով որ կրնային», — նշեց Մարտիրոսեան:

Արխիւին մէջ պահպանուած են հայրենիք վերադառնալու նպատակով Խորհրդային Հայաստանի կառավարութեան դիմած Ազնաւուրեաններու ընտանիքի փաստաթուղթերը:

«Խորհրդային իշխանութիւններուն ուղարկած փաստաթուղթերուն մէջ կան նամակներ, ուր Ազնաւուրեաններու ընտանիքի իւրաքանչիւր անդամ կը գրէր, որ շատ կը ցանկայ Հայաստան բնակութիւն հաստատել»,- յայտնեց Մարտիրոսեան:

© Sputnik / Aram NersesyanՀայաստանի Ազգային արխիւը չհրապարակուած փաստեր ներկայացուցած է Շառլ Ազնաւուրի ընտանիքին մասին
Արխիւային տուեալներ. ինչու Ազնաւուրի ընտանիքը չվերադարձաւ Հայաստան - Sputnik Արմենիա
Հայաստանի Ազգային արխիւը չհրապարակուած փաստեր ներկայացուցած է Շառլ Ազնաւուրի ընտանիքին մասին

Բազմաթիւ թուղթերու մէջ պահպանուած է նաեւ Շառլ Ազնաւուրի առաջին կնոջ` ֆրանսուհի Միշլէնի գործը:

«1927 թուականի սեպտեմբեր 14-ին Փարիզի մէջ ծնաւ ֆրանսուհին` Փոլի եւ Ժան Ռուժելի դուստրը: Երգչուհի, ունիմ միջին կրթութիւն, ամուսնացած եմ Շառլ Ազնաւուրի հետ: Մեծ ցանկութիւն ունիմ խորհրդային երկիր գալու», — գրուած է նամակին մէջ, որ Sputnik Արմենիայի համար կարդաց Մարտիրոսեան:

Հայաստան գալու ցանկութիւնը մեծ էր, սակայն մեծ երգիչի նախնիները չյաջողեցան ատիկա ընել: «Երեւի անոնք ինկած են պատմական հայրենիք վերադառնալ ցանկացողներու զանգուածային ալիքին մէջ ու պարզապէս չեն ընտրուած», — եզրափակեց Մարտիրոսեան:

Անով Հայաստանի հետ Շառլ Ազնաւուրի կապը չաւարտեցաւ: Ան պարբերաբար կու գար հայրենիք: Ազնաւուր մեծ ներդրում ունի 1988 թուականի աւերիչ երկրաշարժէն յետոյ Հայաստանի վերականգնման գործին մէջ:

© Sputnik / Asatur YesayantsՇառլ Ազնաւուր
Արխիւային տուեալներ. ինչու Ազնաւուրի ընտանիքը չվերադարձաւ Հայաստան - Sputnik Արմենիա
Շառլ Ազնաւուր

2004 թուականին, այն ժամանակ գործող նախագահ Ռոբերտ Քոչարեանի հրամանով, Շառլ Ազնաւուրն արժանացաւ Հայաստանի ազգային հերոսի կոչման:

Լրահոս
0