00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
8 ր
Ուղիղ եթեր
09:29
6 ր
Ուղիղ եթեր
12:00
7 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
4 ր
Ուղիղ եթեր
14:00
4 ր
Исторический ликбез
В чем уникальность российской колонизации?
15:04
24 ր
Исторический ликбез
Корни элиты и еврейский вопрос. Как колонизация влияла на Россию?
15:33
25 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
8 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

«Հին Երևանի կանգուն վկաները». Պուշկինի 38

© Sputnik / Asatur YesayantsУлица Пушкина 38. Старый Ереван
Улица Пушкина 38. Старый Ереван - Sputnik Արմենիա
Բաժանորդագրվել
Sputnik Արմենիայի «Հին Երևանի կանգուն վկաները» խորագրով շարքի այս հրապարակումը պատմում է Պուշկինի 38 հասցեում գտնվող շենքի մասին, որը 20-րդ դարասկզբի գործարար Առաքել Աֆրիկյանի առանձնատունն է եղել:

Երևանի վարչական քարտեզի վրա Պուշկինի փողոցն իր այս ներկա աշխարհագրական դիրքով ձևավորվեց 19-րդ դարի 70-ական թվականներին, երբ քաղաքի նոր նախագծի համաձայն՝ ընթանում էին փողոցների վերակառուցման աշխատանքներ: Այդ ժամանակ Պուշկինի փողոցը կոչվում էր Թարխանովսկայա, այնուհետև խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո սկսեց կրել հեղափոխական Բոգդան Կնունյանցի անունը, իսկ 1949-ին, Ալեքսանդր Պուշկինի ծննդյան 150-ամյակի կապակցությամբ, փողոցի՝ մինչև այսօրվա Սախարովի հրապարակ ընկած հատվածը վերանվանվեց բանաստեղծի անունով։

Улица Амиряна 28/6. Старый Ереван - Sputnik Արմենիա
«Հին Երևանի կանգուն վկաները». Ամիրյան 28/6

Փողոցի պահպանված հին շենքերից ամենագեղեցիկ և արժեքավոր կառույցն է համարվում Պուշկինի 38 հասցեում գտնվող՝ մեծահարուստ Առաքել Աֆրիկյանի առանձնատունը: Սև տուֆից երկհարկանի շենքը վեր խոյացավ 20-րդ դարի հենց սկզբին՝ ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանի նախագծով: Շինության երկրորդ հարկի արտաքին հարդարանքը առանձնանում է իր արտահայտիչ զարդաքանդակներով և ավանդական պատշգամբներով: Իսկ ահա շենքի ներսում մինչև այժմ էլ դեռ պահպանվել են ուշագրավ գեղարվեստական որմնանկարներ և յուրահատուկ դիզայնով արված պատի բարձրադիր վառարաններ:

Պուշկինի 38-ը Երևանի նվիրական հասցեներից է: Հայտնի է, որ 1918-1920 թթ.՝ Առաջին հանրապետության օրոք այս տանն է ապրել հայ մեծանուն զորավար, Սարդարապատի ճակատամարտի ընդհանուր հրամանատար Մովսես Սիլիկյանը, որի վերաբերյալ շենքի պատին տեղադրված է համապատասխան հուշատախտակ: Հայաստանի համար վճռորոշ օրերին՝ 1918 թվականի գարնանը Մովսես Սիլիկյանը սեղմ ժամկետում կարողանում է ձևավորել հայկական մարտունակ զորամասեր, որոնք հետ են մղում թուրքական կանոնավոր զորքերի հարձակումը և Սարդարապատի հերոսամարտում փառահեղ հաղթանակ տանելով` փրկում են Երևանը, Էջմիածինը, Արարատյան դաշտավայրը և մոտակա շրջանները թուրքական զորքերի անխուսափելի օկուպացումից: Քիչ հայտնի փաստ է, որ հենց այս շենքի պատշգամբից էին երևանցիները 1918-ի մայիսի 21-ից մինչև 27-ը ընկած ժամանակահատվածը պարբերաբար տեղեկություններ ստանում ռազմաճակատում տիրող իրավիճակի մասին:

© Sputnik / Asatur YesayantsԱռաջին հանրապետության օրոք այս տանն է ապրել հայ մեծանուն զորավար, Սարդարապատի ճակատամարտի ընդհանուր հրամանատար Մովսես Սիլիկյանը, որի վերաբերյալ շենքի պատին տեղադրված է համապատասխան հուշատախտակ:
Улица Пушкина 38. Старый Ереван  - Sputnik Արմենիա
Առաջին հանրապետության օրոք այս տանն է ապրել հայ մեծանուն զորավար, Սարդարապատի ճակատամարտի ընդհանուր հրամանատար Մովսես Սիլիկյանը, որի վերաբերյալ շենքի պատին տեղադրված է համապատասխան հուշատախտակ:

Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Պուշկինի 38-ը ազգայնացվել է, այնուհետև այստեղ է գործել Գավառկոմը՝ Գավառական կոմիտեն, Երևանի ցուցադրական թիվ 1 դպրոցը, իսկ հետագայում շենքը ծառայել է տարբեր հիմնարկների համար որպես գրասենյակային տարածք: Հիմա այստեղ է տեղակայված Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը:

Իսկ ովքե՞ր էին Աֆրիկյանները կամ ավելի ստույգ՝ Ափրիկյանները: Երևանյան այդ մեծ գերդաստանի ներկայացուցիչները՝ եղբայրներ Կարապետ, Առաքել և Տիգրան Աֆրիկյանները, 19-րդ դարավերջին, 20-րդ դարասկզբին խոշոր գործարարներ էին, որոնք զբաղվում էին նաև բարեգործությամբ: Օրինակ՝ Աֆրիկյան եղբայրների մեծ ներդրումներով սարքվեց մի ջրագիծ, որի շնորհիվ Երևանը ապահովվեց մշտական խմելու ջրով: Հայտնի է նաև, որ Կարապետ Աֆրիկյանը երկար տարիներ հովանավորել է Երևանի նահանգի ծխական դպրոցները:

Здание больницы N1 в Ереване - Sputnik Արմենիա
«Հին Երևանի կանգուն վկաները». Աբովյան 58

1892 թվականին նախկին Երևանի բերդի տարածքի մոտ, Ներսես Թաիրյանի (հետագայում՝ Շուստովի) կոնյակի գործարանի հարևանությամբ, հիմնվում է Կարապետ Աֆրիկյանի գինու և կոնյակի գործարանը: Կարապետ Աֆրիկյանը արտադրության մեջ մեծ ներդրումներ է կատարում` Եվրոպայից ներկրելով նորագույն տեխնոլոգիական սարքավորումներ: Գործարանը արտադրում էր կոնյակ, օղի և թնդեցրած գինիների տարբեր տեսականիներ: Արտադրանքը հաջողությամբ վաճառվում էր Ռուսական կայսրության քաղաքներում, իսկ կոնյակը արտահանվում էր նաև եվրոպական երկրներ: Կարելի է ասել, որ Աֆրիկյանները իրենց ժամանակի երևանաբնակ ամենահաջողակ գործարարների շարքն էին դասվում:

Ներկայացնելով Պուշկինի 38 հասցեում գտնվող շենքը, անհրաժեշտ է հիշատակել նաև մեկ այլ շինության մասին, որը դեռ երեք տարի առաջ կանգուն էր և գտնվում էր նրա հարևանությամբ: Դա Երևանի ամենագեղեցիկ շենքերից մեկն էր` հանրահայտ «Աֆրիկյանների տունը», որը ապամոնտաժվեց 2014-ի ամռանը: Մոդեռն ճարտարապետական ոճով կառուցված և Տերյան 11 հասցեում գտնվող երկհարկանի այդ շենքը իրավացիորեն Երևանի Փոքր Կենտրոնի զարդն էր համարվում: Շենք, որին սովոր էինք միշտ տեսնել ու հիանալ նրանով` յուրօրինակ, կոկիկ ու սլացիկ, և որի պահպանման համար այդքան համատեղ պայքարեցին երևանցիները: Բայց նա չկա այլևս, իսկ դրա հետ չքվեց ու անհետացավ նաև մեր հավաքական հիշողության ևս մի կարևոր մասնիկ` որն արդեն չես կարող փոխանցել ապագա սերունդներին:

20-րդ դարասկզբին այդ շենքը քաղաքային ակումբ էր հանդիսանում, որտեղ հավաքվում էին ժամանակի հայտնի երևանցիները` արվեստի և քաղաքական գործիչներ, գործարարներ և հյուրեր: Վերակառուցելով` այն կարելի էր մի գեղեցիկ ու թանկագին պատմական արժեք դարձնել Երևանի համար: Տեղին է հիշել 17-րդ դարի ֆրանսիացի փիլիսոփա Ֆրանսուա դը Լառոշֆուկոյի իմաստուն խոսքերը. «Մենք հեշտությամբ ենք մոռանում մեր այն սխալները, որոնք հայտնի են միայն մեզ»:

Русская версия

© Sputnik / Asatur Yesayantsև ավանդաՇինության երկրորդ հարկի արտաքին հարդարանքը առանձնանում է իր գեղեցիկ պատշգամբներով:
և ավանդաՇինության երկրորդ հարկի արտաքին հարդարանքը առանձնանում է իր գեղեցիկ պատշգամբներով: - Sputnik Արմենիա
1/10
և ավանդաՇինության երկրորդ հարկի արտաքին հարդարանքը առանձնանում է իր գեղեցիկ պատշգամբներով:
© Sputnik / Asatur YesayantsԱրտահայտիչ զարդաքանդակները:
Արտահայտիչ զարդաքանդակները: - Sputnik Արմենիա
2/10
Արտահայտիչ զարդաքանդակները:
© Sputnik / Asatur YesayantsԱրտահայտիչ զարդաքանդակները:
Արտահայտիչ զարդաքանդակները: - Sputnik Արմենիա
3/10
Արտահայտիչ զարդաքանդակները:
© Sputnik / Asatur YesayantsՊուշկինի 38 հասցեում գտնվող շենքի պատուհանները
Պուշկինի 38 հասցեում գտնվող շենքի պատուհանները - Sputnik Արմենիա
4/10
Պուշկինի 38 հասցեում գտնվող շենքի պատուհանները
© Sputnik / Asatur YesayantsՊուշկինի 38
Պուշկինի 38 - Sputnik Արմենիա
5/10
Պուշկինի 38
© Sputnik / Asatur YesayantsՊուշկինի 38
Պուշկինի 38 - Sputnik Արմենիա
6/10
Պուշկինի 38
© Sputnik / Asatur YesayantsՊուշկինի 38
Պուշկինի 38 - Sputnik Արմենիա
7/10
Պուշկինի 38
© Sputnik / Asatur YesayantsՊուշկինի 38
Պուշկինի 38 - Sputnik Արմենիա
8/10
Պուշկինի 38
© Sputnik / Asatur YesayantsԽորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Պուշկինի 38-ը ազգայնացվել է, այնուհետև այստեղ է գործել Գավառկոմը՝ Գավառական կոմիտեն, Երևանի ցուցադրական թիվ 1 դպրոցը, իսկ հետագայում շենքը ծառայել է տարբեր հիմնարկների համար որպես գրասենյակային տարածք: Հիմա այստեղ է տեղակայված Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը:
Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Պուշկինի 38-ը ազգայնացվել է, այնուհետև այստեղ է գործել Գավառկոմը՝ Գավառական կոմիտեն, Երևանի ցուցադրական թիվ 1 դպրոցը, իսկ հետագայում շենքը ծառայել է տարբեր հիմնարկների համար որպես գրասենյակային տարածք: Հիմա այստեղ է տեղակայված Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը: - Sputnik Արմենիա
9/10
Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Պուշկինի 38-ը ազգայնացվել է, այնուհետև այստեղ է գործել Գավառկոմը՝ Գավառական կոմիտեն, Երևանի ցուցադրական թիվ 1 դպրոցը, իսկ հետագայում շենքը ծառայել է տարբեր հիմնարկների համար որպես գրասենյակային տարածք: Հիմա այստեղ է տեղակայված Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը:
© Sputnik / Asatur YesayantsՍև տուֆից երկհարկանի շենքը վեր խոյացավ 20-րդ դարի հենց սկզբին՝ ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանի նախագծով
Սև տուֆից երկհարկանի շենքը վեր խոյացավ 20-րդ դարի հենց սկզբին՝ ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանի նախագծով - Sputnik Արմենիա
10/10
Սև տուֆից երկհարկանի շենքը վեր խոյացավ 20-րդ դարի հենց սկզբին՝ ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանի նախագծով
1/10
և ավանդաՇինության երկրորդ հարկի արտաքին հարդարանքը առանձնանում է իր գեղեցիկ պատշգամբներով:
2/10
Արտահայտիչ զարդաքանդակները:
3/10
Արտահայտիչ զարդաքանդակները:
4/10
Պուշկինի 38 հասցեում գտնվող շենքի պատուհանները
5/10
Պուշկինի 38
6/10
Պուշկինի 38
7/10
Պուշկինի 38
8/10
Պուշկինի 38
9/10
Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Պուշկինի 38-ը ազգայնացվել է, այնուհետև այստեղ է գործել Գավառկոմը՝ Գավառական կոմիտեն, Երևանի ցուցադրական թիվ 1 դպրոցը, իսկ հետագայում շենքը ծառայել է տարբեր հիմնարկների համար որպես գրասենյակային տարածք: Հիմա այստեղ է տեղակայված Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը:
10/10
Սև տուֆից երկհարկանի շենքը վեր խոյացավ 20-րդ դարի հենց սկզբին՝ ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանի նախագծով

 

Լրահոս
0