00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
09:22
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
10:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Ուրիշ նորություններ
10:47
5 ր
Ուղիղ եթեր
Ուրիշ նորություններ
10:55
0 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
11:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
13:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
14:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
17:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
18:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
19:00
46 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

«Ավերք Հայաստանի. Անի». Անիի պատկերներով առաջին լուսանկարչական ալբոմը

© Ованнес КюркчянПервый альбом с фотографиями города Ани Ованнеса Кюркчяна
Первый альбом с фотографиями города Ани Ованнеса Кюркчяна - Sputnik Արմենիա
Բաժանորդագրվել
Sputnik Արմենիան նոր շարք է սկսում, որի շրջանակում իր ընթերցողներին պարբերաբար կներկայացնի հետաքրքիր փաստեր ու բացառիկ լուսանկարներ: Այս անգամ Sputnik Արմենիայի դիտակետում Անի քաղաքն է:

ԵՐԵՎԱՆ, 14 հունվարի — Sputnik, Ռուբեն Շուխյան. Անիի առաջին հայ լուսանկարչի՝ Հովհաննես Քյուրքչյանի և Անիի պատկերներով հրատարակված առաջին լուսանկարչական ալբոմի մասին ուշագրավ տեղեկություններ կան:

Հազվագյուտ մատենագիտական նմուշ հանդիսացող «Ավերք Հայաստանի. Անի» (Ruines d'Arménie. Ani) քարտերի ժողովածուի տպագրությունը իրակացվեց Վիեննայում, սակայն ժողովածուի տիտղոսաթերթի և ստերեոսկոպիկ քարտերի վրա նշված է Քյուրքչյանի հայրենի քաղաքի անունը՝ «Երևան», իսկ նկարների մակագրությունները հայերեն ու ֆրանսերեն են, և այդ երկու լեզվով են նաև քարտերի վրա առկա Հովհաննես Քյուրքչյանի անձնական ստորագրությունները:

© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
1/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
2/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
3/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
4/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
5/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
6/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
7/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
8/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
9/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
10/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
11/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
12/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
13/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
14/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
15/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
16/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес КюркчянՍտերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
17/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
© Ованнес Кюркчян Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից - Sputnik Արմենիա
18/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
1/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
2/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
3/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
4/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
5/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
6/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
7/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
8/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
9/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
10/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
11/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
12/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
13/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
14/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
15/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
16/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
17/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից
18/18
Ստերեոսկոպիկ պատկեր՝ «Ավերք Հայաստանի. Անի» ալբոմից

Քյուրքչյանը հասցրեց հրատարակել ժողովածուի միայն առաջին շարքը՝ թվով 40 լուսանկար, այն ժամանակվա համար բացառիկ այդ նախագծի իրականացումը հնարավոր չեղավ ավարտին հասցնել ֆինանսական խնդիրների պատճառով:

Հովհաննես Քյուրքչյանը թեև ծնվել է Երևանում, սակայն 1877-78 թթ. մասնակցելով ռուս-թուրքական պատերազմին, տեսել և հիացել է քաղաքամայր Անիի ճարտարապետական կոթողների գեղեցկությամբ և որոշել է անպայման լուսանկարել ու անմահացնել այդ ամենը: Հայտնի է, որ Քյուրքչյանն Անիում բազմաթիվ լուսագրումներ է կատարել, ապա դրանց մի մասը ստերեոսկոպիկ քարտերի ալբոմի տեսքով հրատարակել 1880-ականների սկզբին:

1897 թվականին Հովհաննես Քյուրքչյանը տեղափոխվել է Սինգապուր, որտեղ մնացել է մի քանի ամիս: Այնուհետև մեկնել է Ինդոնեզիա՝ Սուրաբայա, և հիմնել լուսանկարչատուն, որտեղ նրա գործընկերներն է դարձել բրիտանացի լուսանկարիչ Ջորջ Լյուիսը:

© Архив Հովհաննես Քյուրքչյանը, Ջորջ Լյուիսը և Սուրաբայայի լուսանկարչատան աշխատակազմը:
Сотрудники ателье Сурабая - Sputnik Արմենիա
Հովհաննես Քյուրքչյանը, Ջորջ Լյուիսը և Սուրաբայայի լուսանկարչատան աշխատակազմը:

Քյուրքչյանը հենց Սուրաբայայում է հաջողությամբ ծավալել իր հետագա լուսանկարչական գործունեությունը մինչև իր կյանքի վերջը` 1903 թվականը: Իսկ Հայաստանում Հովհաննես Քյուրքչյանի սկսած գործը շարունակել է նրա արժանի աշակերտը՝ անվանի լուսանկարիչ ու դերասան Արամ Վրույրը:

© Архив Հովհաննես Քյուրքչյան
Ованнес Кюркчян - Sputnik Արմենիա
Հովհաննես Քյուրքչյան

 

Լրահոս
0