00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
Ուղիղ եթեր
09:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
09:26
4 ր
Ուղիղ եթեր
09:31
29 ր
Ուղիղ եթեր
10:00
4 ր
Ուղիղ եթեր
10:04
42 ր
Ուղիղ եթեր
11:00
4 ր
Ուղիղ եթեր
13:00
3 ր
Ուղիղ եթեր
14:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
17:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
18:00
5 ր
5 րոպե Դուլյանի հետ
18:05
7 ր
Ուղիղ եթեր
19:00
5 ր
Ուղիղ եթեր
09:00
6 ր
Ուղիղ եթեր
09:33
6 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
10:00
0 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
12:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
13:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
14:00
46 ր
Исторический ликбез
Кючук-Кайнарджийский мир: когда Крым стал ближе к России
15:33
25 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
17:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
18:00
46 ր
Ուղիղ եթեր
Լուրեր
19:00
46 ր
ԵրեկԱյսօր
Եթեր
ք. Երևան106.0
ք. Երևան106.0
ք. Գյումրի90.1

Տոնական սեղան. իրարանցումից մինչև անդորր

© Photo : Unsplash / Jed OwenНовогодний стол
Новогодний стол - Sputnik Արմենիա
Բաժանորդագրվել
Նոր տարին, հիրավի, Հայաստանի ամենագլխավոր տոներից մեկն է: Եթե Եվրոպայում հավատացյալ քրիստոնյաներն անհամբերությամբ սպասում են Սուրբ ծնունդին, իսկ Նոր տարին համարվում է ընդամենը տարվա օրացույցային փոփոխություն, ապա հետխորհրդային երկրներում դեկտեմբերի 31-ը հատուկ տոն է, որը մեկնարկային է դառնում տարվա ընթացքում նշվող մյուս տոների համար

ԵՐԵՎԱՆ, 5 հունվարի — Sputnik. Հայաստանը բացառություն չէ, առավել ևս, որ հայերը Սուրբ ծնունդը նշում են հունվարի 6-ին և դրանով ավարտում տոնական շրջանը:

Հայկական տոնական սեղանը ավանդույթների և նորաձև միտումների միաձուլում է: Հիմնական տեղ են զբաղեցնում մսային ճաշատեսակները՝ խոզի ազդրը, առանց որի անհնար է պատկերացնել ժամանակակից սեղանը, ավանդական տոլման՝ խաղողի տերևով, քյուֆթան, ընդ որում՝ ինչպես սովորական, այնպես էլ «իշլին»: Վերջինը Հայաստան է եկել Արևմտյան Հայաստանից, պատրաստվում է բլղուրից՝ լցոնած աղացած մսով, ունի կիտրոնի ձև, իսկ դասական քյուֆթան հարած միս է, որին կոնյակ, սոխ, ձու և ալյուր է ավելացվում և մատուցվում խաշած վիճակում, կարագի հետ:

Դե էլ ինչ սեղան առանց մսով «բլինչիկի» և սառը խորտիկների՝ բաստուրմայի և սուջուխի: Բաստուրման տավարի փափկամիս է՝ համեմված աղով ու համեմունքներով: Սուջուխը տափակացրած միս է՝ համեմված կծու համեմունքներով և տավարի խճողակով, որը նույնպես չորացնում են կախած վիճակում:

Վերջին տարիների նորաձև միտումների թվում կարելի է նշել խոզի գոճին, նապաստակը, նույնիսկ օձի և կոկորդիլոսի միսը: Հատուկ տեղ են զբաղեցնում տարբեր չրերը, ընդ որում՝ ոչ միայն ավանդական ծիրանի, խնձորի, դեղձի, սալորի ու տանձի չրերը, այլ նաև՝ ձմերուկի, սեխի և նույնիսկ պոմիդորի, սմբուկի և գազարի:

Հայերը տարբեր ուտեստներ են պատրաստում, որպեսզի կերակրեն հարազատներին ու ընկերներին, ովքեր տոնական օրերին տնից տուն են այցելում: Հավանաբար սա միակ տոնն է, երբ մարդիկ սրճարանների և ռեստորանների փոխարեն նախընտրում են տնային հավաքույթները:
Հարկ է նշել, որ այս ճոխությունները վերածվել են մրցակցության՝ ավելի լավ, ավելի համեղ, ավելի արտասովոր: Հնում հայերը համարել են, որ Ամանորի սեղանը չպետք է ճոխ լինի և այդ օրերին սովորական ճաշատեսակներին ավելացնում էին ընդամենը երկու տոնական ուտեստ:
Ժամանակին տոնական սեղանի գլխավոր ճաշատեսակը «պասուց տոլման» էր՝ պատրաստված լոբուց, ոսպից, սիսեռից: Հայերը դեռ Քրիստոսից առաջ հավատում էին, որ աստվածներին հատիկեղեն և ընդեղեն զոհաբերելով ՝ ստանում են նրանց բարեհաճությունը, իսկ հաջորդ տարվա բերքն անպայման առատ ու որակյալ է լինելու:

Պասուց տոլմա պատրաստելու ավանդույթը պահպանվել է նաև այսօր, թեև դա ավելի շատ ուրախացնում է արտասահմանյան հյուրերին, քան տեղաբնակներին:

© Sputnik / Asatur YesayantsՊասուց տոլմա
Пасуц толма - Sputnik Արմենիա
Պասուց տոլմա

Իսկ կար ժամանակ, որ հայերը՝ որպես քրիստոնեությունը պետական կրոն ընդունած ազգ, դեկտեմբերի 30-ից հունվարի 5-ը Ծննդյան պահք էին պահում:

Հիմա քչերն են պահք պահում, բայց Ծննդյան տոնի սեղանը հայերի համար շարունակում է նշանակալի մնալ: Քրիստոնյաները սեղանին դնում են ձուկ՝ Քրիստոսի խորհրդանիշը, չամիչով և չրերով փլավ, որը խորհրդանշում է ողջ մարդկությունը և քրիստոնյաներին, խաշած կանաչեղենից պատրաստված ուտեստներ (բանջար), որոնք խորհրդանշում են պտղաբերությունն ու նոր կյանքի սկիզբը, կարմիր գինի, որն էլ խորհրդանշում է մարդկանց մեղքերի համար թափված Քրիստոսի արյունը:

Հայ առաքելական եկեղեցին թեև չի հորդորում անխտիր հետևել պահքին, սակայն խորհուրդ է տալիս մաքրել հոգին, սիրտը և մտքերը, թոթափել անցած տարվա բեռը և նոր կյանք սկսել թեթև սրտով:

 

Լրահոս
0