ԱՊՀ–ի և ԵԱՏՄ–ի մարդասիրական ոլորտի վակուումը լցնում են արևմտամետ ուժերը. փորձագետ

Ռուսաստան-Բելառուս միության, ԱՊՀ-ի և ԵԱՏՄ-ի կարգի ինստիտուտները բավական արդյունավետ են, և խորհուրդ չի տրվում դրանցից հրաժարվել նույնիսկ երկրների միջև հարաբերությունների վերագործարկման և արտաքին քաղաքականության մեջ պրագմատիզմի անցման համատեքստում՝ «միջտերությունների» մրցակցության պայմաններում։ Նման կարծիք հայտնեց Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական համալսարանի Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և արտաքին քաղաքականության ամբիոնի դոցենտ Վյաչեսլավ Սուտիրինը «Վալդայ» քննարկման ակումբի Մոսկվայի հարթակում անցկացված «Ռուսաստանի քաղաքականությունը ԱՊՀ-ում. վերագործարկում անհրաժե՞շտ է» խորագրով քննարկման ժամանակ։

Նա նշեց, որ այդ միավորումները քննադատելը շատ առումներով արդարացի է, բայց մյուս կողմից դրանք թույլ են տալիս երկրների միջև պահպանել վստահության որոշակի մակարդակ՝ ապահովելով իրական փոխգործակցություն, մասնավորապես, սահմանային համագործակցության և հակաօդային պաշտպանության ոլորտներում։ Եվ եթե նույնիսկ վերագործարկման արդյունքում որոշ ցուցանակներ, անվանումներ փոխվեն, մենք միևնույնն է` կհայտնվենք նույն «աշխատասեղանին», և ամեն ինչ կմնա հին ձևով:

Ըստ Վյաչեսլավ Սուտիրինի` դրա համար էլ ավելի ճիշտ կլիներ խոսել արդեն գոյություն ունեցող կառույցների «վերակառուցման» մասին։

Խոսելով սխալների վրա աշխատելու անհրաժեշտության մասին՝ համալսարանի ավագ գիտաշխատողը մատնանշեց հետխորհրդային կառույցներում դեպի տնտեսական փոխգործակցություն առաջացած շեղումը։ Ընդ որում, մարդասիրական ոլորտն առայժմ մնում է ստվերում՝ չնայած իր մեծ ներուժին։

«ԵԱՏՄ–ի և ԱՊՀ–ի շրջանակներում առևտրատնտեսական համագործակցության վիճակագրությունը բավական լավատեսական է։ Վերջին տարիներին մենք տեսնում ենք, որ Ռուսաստանի գործընկերները, դաշնակիցները շոշափելի օգուտներ են ստացել։ Ռազմական հատուկ գործողության և հակառուսական պատժամիջոցների ֆոնին ԵԱՏՄ–ի և ԱՊՀ–ի շրջանակներում ակտիվացել է առևտրատնտեսական փոխգործակցությունը։ Իսկ եթե դիտարկենք մարդասիրական ոլորտը, ապա այստեղ ամեն ինչ այնքան էլ լավատեսական չէ։ Դեռևս մնում են առաջնային կարևորության հարցեր՝ մարդասիրական փոխգործակցության, հայրենակիցների, հետխորհրդային երկրների ռուսախոս քաղաքացիների իրավունքների առումով», - նշել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական համալսարանի Միջազգային հարաբերությունների և արտաքին քաղաքականության ամբիոնի դոցենտը։

Նա նշել է, որ ռուսաստանյան քաղաքականությունը հետխորհրդային շրջանում սկզբունքորեն պրագմատիկ է։ Միևնույն ժամանակ, «տնտեսական պրագմատիզմը լավ բան է», բայց արդի պայմաններում՝ ոչ բավարար։

Փորձագետը նկատում է, որ ԵԱՏՄ-ն չունի մարդասիրական բաղադրիչ՝ կրթության, տեղեկատվական, մեդիայի, արժեքային ոլորտներում փոխգործակցության հարցեր։

Միևնույն ժամանակ, ԵՄ-ի կողմից մասնավորապես Հայաստանի և Ղազախստանի հետ կնքվող համաձայնագրերում անկյունաքարայինը կրթական ոլորտում ընդհանուր, այսպես կոչված, «եվրոպական» արժեքների և զուգատեղման հարցերն են:

Սուտիրինի խոսքով՝ նման գործիքների բացակայությունը հետխորհրդային միջպետական կառույցներում ազատ է թողնում այդ տարածությունը, առաջանում է յուրօրինակ վակուում, որը կարող են զբաղեցնել արևմտամետ ուժերը: Ի թիվս այլ բաների, դա հետխորհրդային երկրներին զրկում է կրթության և կադրերի պատրաստման հարցերի նկատմամբ զգայուն գործակցային շղթաների զարգացումն ավելի բարձր մակարդակի հասցնելու գործիքներից։