ԵՐԵՎԱՆ, 23 ապրիլի – Sputnik. Լեռնային Ղարաբաղի գերեվարված առաջնորդներին Բաքվի բանտերից ազատ արձակելու հարցը պետք է բարձրացնել մայիսին Երևանում կայանալիք եվրոպական գագաթնաժողովում։ Այս մասին հայտարարել է Միջազգային քրեական դատարանի առաջին դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն «Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր. ճանաչում, արդարություն, կանխարգելում՝ 1915-ից մինչև Արցախի էթնիկ զտումներ» տեսակոնֆերանսի ժամանակ։
Հայտնի իրավաբանը համարում է, որ գերիների ազատ արձակումն ու Լեռնային Ղարաբաղի հայերի վերադարձն իրենց հարազատ տներ պետք է ներառվեն Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի քննարկումների օրակարգում։
Նա զուգահեռներ անցկացրեց 1915 թվականի իրադարձությունների և 2023-ին Արցախում տեղի ունեցած էթնիկ զտումների միջև. երկու դեպքում էլ տեղի է ունեցել առաջնորդների մեկուսացում և էթնիկ հայերի տեղահանություն։ Սակայն տարբերությունն այն է, որ այսօր հայերին հնարավոր է պաշտպանել։ Լրատվամիջոցների, տարբեր ակցիաների ու քննարկումների միջոցով պետք է լայն հնչեղություն տալ նշված թեմաներին, որպեսզի եվրոպացի առաջնորդները ստիպված լինեն ուշադրություն դարձնել դրանց։ Օկամպոն արցախահայերի իրավունքների պաշտպանության և գերիների վերադարձի գործուն մեխանիզմ է համարում միջազգային դատական կառույցները։
Հիշեցնենք` պաշտոնական տվյալներով` Ադրբեջանում 19 հայ գերի կա։ Արցախի նախկին ռազմաքաղաքական առաջնորդների գործով «դատավարությունը», որը Բաքվում սկսվել էր 2025 թվականի հունվարին, ավարտվեց այս տարվա փետրվարի 5–ին, և հրապարակվեցին դատավճիռները` ցմահ ազատազրկման դատապարտվեցին Արցախի Հանրապետության նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանը, ՊԲ նախկին հրամանատար Լևոն Մնացականյանը և ՊԲ հրամանատարի նախկին տեղակալ Դավիթ Մանուկյանը։ Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանն ու Բակո Սահակյանը դատապարտվեցին 20 տարվա ազատազրկման։
Քաղաքացիական գերիներ Մադաթ Բաբայանը և Մելքիսեթ Փաշայանը դատապարտվեցին 19 տարվա ազատազրկման, Գարիկ Մարտիրոսյանը՝ 18, Դավիթ Ալահվերդյանը և Լևոն Բալայանը՝ 16, Էրիկ Ղազարյանը, Գուրգեն Ստեփանյանը, Վասիլ Բեգլարյանը՝ 15 տարվա ազատազրկման։
Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանի «գործը» քննվում էր առանձնացված վարույթով։ Փետրվարի 17-ին հայտնի դարձավ, որ Բաքվի դատարանը Ռուբեն Վարդանյանին 20 տարվա ազատազրկման է դատապարտել: