ԵՐԵՎԱՆ, 13 հունիսի – Sputnik. Իրանի դեմ ագրեսիան պայմանավորված է ԱՄՆ-ի՝ համաշխարհային առաջնորդի դերը վերադարձնելու և դոլարն ամրապնդելու ցանկությամբ, այդ թվում՝ նավթի առևտրի հաշվին։ Sputnik Արմենիա միջազգային մուլտիմեդիոն մամուլի կենտրոնում կազմակերպած Մինսկ-Երևան տեսակամրջի ժամանակ նման կարծիք հայտնեց բելառուս անկախ վերլուծաբան, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Ալեքսանդր Կոզլովը։
Բելառուս անկախ վերլուծաբան, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Ալեքսանդր Կոզլով
© Sputnik
«ԱՄՆ-ն կորցնում է առաջատարի դերը։ Սա նման առաջին ուղերձն է։ Հայտնի չէ, թե դեռ որքան ժամանակ նրանք կպահպանեին առաջին տնտեսության, առաջատարի կարգավիճակը իրադարձությունների սովորական զարգացման դեպքում։ Ակնհայտ է, որ Չինաստանը խանգարում է։ Համաշխարհային տնտեսությունում քաոս է, խառնաշփոթ, անհասկանալի է, թե ինչ է կատարվում այնտեղ. դոլարով հաշվարկները կասկածի տակ են դրվում, երկրները սկսել են էներգակիրների համար վճարել մեկը կրիպտոարժույթով, մեկը յուանով, մեկը ռուփիով և այլն։ Եվ Թրամփի դիրքորոշումն այսօր այնպիսին է, որ երկիրը չհայտնվի երկրորդ տեղում։ Եթե նայեք Թրամփի հռետորաբանությանը և նրա` «Make America Great Again» նման թևավոր արտահայտություններին, ապա այնտեղ հստակ ասվում է, թե ինչ են նրանք ուզում անել», – նշում է փորձագետը։
Նրա կարծիքով` ԱՄՆ-ին անհրաժեշտ է խուճապ առաջացնել շուկաներում՝ միանձնյա առաջատարի դիրքը վերադարձնելու համար, միևնույն ժամանակ նրանք որևէ մեկի հետ ավելորդ նրբանկատություն չեն ցուցաբերի։
Կոզլովի գնահատականով` դոլարին աշխարհի առևտրային և պահուստային արժույթի կարգավիճակը վերադարձնելու ամենահեշտ եղանակը նավթի մատակարարումների վճարումն է։ Բանն այն է, որ նավթը կազմում է համաշխարհային հաշվարկների 10%-ը, և եթե դրա առևտուրն իրականացվի դոլարով, դա հզոր աջակցություն կապահովի այս արժույթի համար։ Այնպես որ, ըստ նրա կանխատեսման, մոտ ապագայում նավթի և այլ ապրանքների համար բոլոր վճարումները կձգտեն դոլարի` ԱՄՆ տնտեսության գերիշխանությունն ապահովելու համար։
Երկրորդ, վերջերս աշխարհը սկսել է սառն ընդունել Ամերիկային, դադարել է լսել նրան որպես «համաշխարհային ոստիկան», ինչը ևս դուր չի գալիս ԱՄՆ իշխանություններին։ Հետևաբար, նավթի հարցը լուծելով՝ Միացյալ Նահանգները ձգտում է ապահովել համաշխարհային գերիշխանություն։
Բացի այդ, ըստ վերլուծաբանի, չպետք է անտեսել ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև տնտեսական մրցակցությունը։
«Վերջին 30-50 տարիների ընթացքում այսօր մենք գնողունակության առումով մոտենում ենք ԱՄՆ–ին։ Չինաստանն արդեն հասել և գերազանցել է ԱՄՆ-ին։ Բացարձակ թվերով ԱՄՆ-ն ամեն դեպքում առաջին տեղում է։ Այսպիսով, կարծում եմ, առաջիկա 2-3 տարիների ընթացքում հավանաբար կտեսնենք այն, ինչ չենք տեսել վերջին 30 տարվա ընթացքում` ԱՄՆ-ի և Չինաստանի միջև տնտեսական զարգացման տարբերությունը կմեծանա հօգուտ ԱՄՆ-ի։ Ահա այսպիսի նպատակ է այսօր հետապնդում ԱՄՆ–ն։ Եվ եթե նրանք հասնեն դրան, կհասնեն այդ ձևով։ Եվ սա դեռ վերջը չէ. այս «խառնաշփոթը»` «պարսկական շիլաշփոթը», դեռ վերջը չէ», – եզրափակեց Կոզլովը։
Ավելի վաղ ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Տիխանսկին հայտարարել էր, որ Իրանի հարցում ԱՄՆ շահերը հակասում են Թուրքիայի շահերին։
Հիշեցնենք` չնայած Ժնևում Օմանի միջնորդությամբ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև իրանական «միջուկային դոսյեի» շուրջ բանակցություններին, ԱՄՆ–ն և Իսրայելը փետրվարի 28-ի առավոտյան հարվածներ են հասցրել Իրանին։ Սպանվել են երկրի գերագույն հոգևոր առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին ու նրա կինը, Իրանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ Աբդուլռահիմ Մուսավին, պաշտպանության նախարար Ազիզ Նասիրզադեն, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) հրամանատար Մոհամմադ Պակպուրը և Պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանին: Հորմոզգան նահանգի Մինաբ քաղաքում աղջիկների համար նախատեսված «Շաջարե Թայեբե» տարրական դպրոցի ռմբակոծությունից զոհվել է 170 երեխա ու աշխատակից։ Երկրում 40-օրյա սուգ է հայտարարվել:
Իրանը պատասխան հրթիռային հարվածներ է հասցնում Իսրայելի տարածքին, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում գտնվող ամերիկյան ռազմական օբյեկտներին: