ԵՐԵՎԱՆ, 6 մարտի – Sputnik. Իրանի կողմից սննդամթերքի արտահանման սահմանափակումները չպետք է արմատական ազդեցություն ունենան հայկական շուկայի վրա։ Ավելին, ԵԱՏՄ երկրները իրանական արտադրանքը փոխարինելու ներուժ ունեն, Sputnik-ին տված հարցազրույցում հայտարարեց Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Չինաստանի և ժամանակակից Ասիայի ինստիտուտի Կենտրոնական Ասիայի ուսումնասիրությունների կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Միխնևիչը։
Ռազմական գործողությունների սրման ֆոնին Թեհրանը մարտի 3-ին արգելեց սննդամթերքի և գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանումը։ Հայաստանում փորձագետները մտահոգված են կաթի հնարավոր պակասուրդի վերաբերյալ, քանի որ արտադրողները իրանական հումք են օգտագործում։ Միևնույն ժամանակ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ զրույցում բացառեց նման հավանականությունը։
Միխնևիչը նշեց, որ իրավիճակն այնքան էլ վատ չէ, որքան թվում է։ Իրանը շարունակում է մնալ կաթի, թթվասերի, կարագի, պանրի և կաթնաշոռի կարևոր գործընկեր ներմուծման առումով։ Սակայն, 2024 թվականի տվյալներով, այն կազմում է Հայաստանի կաթնամթերքի ներմուծման մեկ քառորդից մի փոքր ավելին։ Այդ դեպքում, երբ ԵԱՏՄ երկրների մասնաբաժինը Հայաստանի ներմուծման մեջ այս ապրանքների առումով զգալիորեն ավելի բարձր է՝ 48.84%։
Համեմատության համար նշենք՝ 2024 թվականին Ռուսաստանը Հայաստանին կաթ և կաթնամթերք է մատակարարել մոտ 2 մլն դոլարով ավելի, քան Իրանը (առանձին ապրանքային խմբերի համար)։ Բելառուսը երկրորդն է հայկական շուկա մատակարարների շարքում՝ մոտ 19.3 մլն դոլար ծավալով միայն կաթի և կաթնամթերքի գծով։
«Սա նշանակում է, որ ԵԱՏՄ երկրները ներուժ ունեն փոխարինելու իրանական մատակարարումները։ Սակայն այստեղ լոգիստիկայի խնդիր կա», – նշեց Միխնևիչը։
Հայաստանը ԵԱՏՄ երկրների հետ անմիջական սահման չունի, ուստի մատակարարումները հնարավոր են տարանցիկ ճանապարհով, մասնավորապես՝ Վրաստանով։ Այս տարբերակը իրատեսական է նախ և առաջ ավելի երկար պահպանման ժամկետ ունեցող ապրանքների համար։ Մասնագետը ընդգծեց, որ կարճ պահպանման ժամկետ ունեցող կաթը, հավանաբար, հնարավոր չի լինի մատակարարել` սահմանափակումները կապված են մատակարարման ժամկետների հետ։
Հիմնական հարցն այն է, թե արդյոք Ռուսաստանը և Բելառուսը կկարողանան ապահովել կաթնային հումքի բավարար ծավալներ՝ շուկան կայունացնելու և գնաճը կանխելու համար։