ՌԱԴԻՈ

Ի՞նչ կարող է տալ հայկական կողմին Ֆրանսիայում ընդունված բանաձևը. միջազգայնագետի կարծիքը

Ֆրանսիայի ընդունած բանաձևը կարող է հետևանք լինել Ադրբեջանի հետ գազային գործարքի հետ կապված խնդիրների
Sputnik
Ֆրանսիայի ընդունած բանաձևը մեզ համար հաճելի է, բայց գործնականում որևէ լուրջ լծակ չկա դա կանքի կոչելու և Ադրբեջանի վրա ազդելու համար։ Sputnik Արմենիայի հետ զրույցում այս տեսակետը հնչեցրեց միջազգայնագետ Գրիգոր Բալասանյանը` անդրադառնալով Ֆրանսիայի Սենատի կողմից Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ սահմանող բանաձևի ընդունմանը։
Միջազգայնագետի կարծիքով` այս բանաձևը կարող է Ադրբեջան–Եվրամիություն գազային գործարքի հետ կապված խնդիրների հետևանքը լինել։
«Այլ տարբերակ կարծես թե չկա, որը կստիպեր Ֆրանսիային գնալ հարաբերությունների սրման Ադրբեջանի հետ, որովհետև այդ բանաձևն անկասկած ազդելու է Ադրբեջան–Ֆրանսիա հարաբերությունների վրա։ Այստեղ մի կարևոր բան էլ կա` մենք ամեն ինչ պետք է անենք, որ հերթական անգամ Արցախի հարցը և առհասարակ մեր ցավը չդառնա միջազգային առևտրի առարկա, որովհետև անկասկած Ադրբեջանը փորձելու է այդ բանաձևը լուծարելու կամ չեղյալ հայտարարելու համար Ֆրանսիայի հետ առանձին բանակցություններ սկսել, փորձելու է սիրաշահել Ֆրանսիայի իշխանություններին, և, ըստ էության, առ ոչինչ դարձնելու այդ բանաձևը»,–նշեց Բալասանյանը։
Ընդունված բանաձևի մասին Բալասանյանը հիշեցնում է, որ այն խորհրդատվական բնույթ է կրում, իսկ բանաձևում Արցախի վերաբերյալ համարձակ հիշատակումների հետ կապված` Ադրբեջանը կարող է հակադարձել և հղում անել ՀՀ իշխանություններին, որոնք իրենք Արցախն անգամ չեն հիշատակում, իսկ իշխանական կուլուարներում էլ խոսում են Ադրբեջանի կազմում Արցախի գոյություն մասին։
Շնորհակալություն արդարությանը ծառայելու համար․ ԱԺ նախագահը՝ Ֆրանսիայի Սենատին
Նա հորդորում է էյֆորիայի մեջ չընկնել և չոգևորվել այդ բանաձևից, քանի որ Ֆրանսիան իրավիճակից ելնելով վարում է այն քաղաքականությունը, որն այդ պահին համապատասխանում է իր ազգային-պետական շահերին, տնտեսական շահերին։
«Ֆրանսիայի ընդունած բանաձևը, այո՛, մեզ համար ականջահաճո բանաձև է, բայց գործնականում բովանդակային առումով այնտեղ որևիցե լուրջ լծակ չկա Ադրբեջանի վրա ազդելու և այդ բանաձևը ի կատար ածելու կամ կյանքի կոչելու համար։ Դրա համար, իմ սուբյեկտիվ կարծիքով, սա նախևառաջ մեզ սիրաշահելու և տարածաշրջանում իրենց շահերն առաջ տանելուն ուղղված քայլ է»,–ասաց մեր զրուցակիցը։
Բալասանյանը նշում է`քանի որ Ֆրանսիայի ընդունած բանաձևն ունի ուղղակի խորհրդատվական բնույթ, բարոյական առումով գուցե ՀՀ–ի համար կարևոր է, բայց միջազգային ճանաչման կամ Արցախի կարգավիճակի հետ կապված` դժվար թե հայկական դիվանագիտությունը կարողանա օգտվել այդ փաստաթղթից։ Միևնույն ժամանակ` Ադրբեջանի կողմից էլ այդ բանաձևը հանդիպելու է լուրջ հակազդեցության։
Անդրադառնալով Արցախում Ֆրանսիայի կողմից հումանիտար գրասենյակ ստեղծելու` Ֆրանսիայի բանաձևում տեղ գտած կետին` միջազգայնագետը նշում է, որ այն տեսականորեն հնարավոր է, քանի որ Ֆրանսիան հանդիսանում է Մինսկի համանախագահող երկրներից։
Սակայն սա կարող է հակասություն առաջացնել ռուսական կողմի հետ, քանի որ Արցախում արդեն իսկ տեղակայված են ռուս խաղաղապահները և անհասկանալի է, թե ինչ գործառույթներ պետք է Ֆրանսիան իրականացնի Արցախում։
Հիշեցնենք՝ երեկ երեկոյան Ֆրանսիայի Սենատը 295 կողմ, 1 դեմ ձայնով Ադրբեջանի դեմ պատժամիջոցներ սահմանող բանաձև ընդունեց։ Բանաձևի հեղինակներն են Բրունո Ռետայոն, Պատրիկ Կաններին, Էրվե Մարսեյը, Էլիան Ասասին։Նրանց են միացել նաև պատգամավորներ Քրիստիան Կամբոն և Ժիլբեր-Լյուկ Դևինազը։
Նշենք, որ այս սենատորները 2020 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը ճանաչող բանաձև էին մշակել։
Փաստաթղթում առաջարկվում է դիտարկել Ադրբեջանի ղեկավարների ունեցվածքի բռնագրավման և գազի ու նավթի մատակարարումների էմբարգոյի հնարավորությունը։
Բացի այդ, Ադրբեջանից պահանջում են անհապաղ դուրս գալ Հայաստանի օկուպացված տարածքներից։ Միաժամանակ Սենատը կոչ է անում կառավարությանը քննարկել Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար գրասենյակ ստեղծելու հարցը, ամեն կերպ աջակցել Հայաստանին, մասնավորապես պաշտպանության ոլորտում։
Բանաձևի հեղինակները պահանջում են, որ Ֆրանսիայի կառավարությունը երաշխավորի հայ բնակչության և Հայաստանի անվտանգությունը միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում, առաջարկում են միջազգային ուժեր տեղակայել տարածաշրջանում։
Սենատորները հաստատում են Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ճանաչման անհրաժեշտությունը, որը կարող է օգտագործվել որպես տևական խաղաղություն հաստատելու բանակցային գործիք։